Klasik ve romantik dönem bestecileri açısından piyano eşliğinin soloya bağımlılık durumunun incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜZİK, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGİSU ÖZYİĞİT
Danışman: Özlem Özaltunoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Soloya bağımlı piyano eşliği ve solodan bağımsız piyano eşliği arasındaki temel fark, piyanonun solistin melodisiyle nasıl etkileşimde bulunduğudur. Soloya bağımlı piyano eşliği, piyanonun solistin melodisini aynı şekilde takip ettiği bir eşlik tarzıdır. Piyano, solistin çaldığı melodiyi aynı şekilde icra ederken ona armonik bir destek sağlar. Bu tarz, birlik ve bütünlük oluşturarak solistin performansını vurgular ve müziğe tam bir uyum katar. Solodan bağımsız piyano eşliği ise, piyanonun solistin melodisiyle farklı bir melodiyi çaldığı bir eşlik tarzıdır. Piyano, solistin performansını tamamlamak ve zenginleştirmek için farklı bir melodiyle eşlik eder. Bu tarzda, piyano solistin müziğine ek bir boyut ve katman katarak parçayı daha zengin hale getirir. Her iki tarz da müziğe farklı özellikler katar. Soloya bağımlı piyano eşliği, armonik uyum ve birlik hissi sağlayarak solistin performansını desteklerken, solodan bağımsız piyano eşliği, müziğe derinlik ve çeşitlilik katarak dinleyicilerin dikkatini çeker. Bu araştırmada "Klasik ve Romantik dönem eserlerinde piyano eşliğinin solo partiyle olan ilişkisi, eşlik türü açısından hangi çeşitlerde karşımıza çıkar?" sorusuna cevap aranmıştır. Bu soruya daha ayrıntılı yanıtlar verebilmek amacıyla aşağıdaki alt problemler oluşturulmuştur; (a) İncelenen eserlerde birinci tür soloya bağımlı eşlik kullanımı ne düzeydedir? (b) İncelenen eserlerde ikinci tür soloya bağımlı eşlik kullanımı ne düzeydedir? (c) İncelenen eserlerde üçüncü tür solodan bağımsız eşlik kullanımı ne düzeydedir? Araştırmanın amacı piyano eşlik türlerinin incelenmesinin yanı sıra Klasik ve Romantik dönemler arası benzerlikleri ve farklılıkları analiz ederek araştırmada yer verilen problem ve alt problemlere ilişkin cevaplar aramaktır. Bu araştırmada; durum tespitine yönelik betimsel bir yöntem benimsenmiştir. Ayrıca araştırma da nitel araştırma içerik analizi genel tarama modeliyle ele alınmıştır. İçerik analizi ise üç başlık altında yapılmıştır. Araştırmada Klasik ve Romantik dönemde ki piyano eşlikli solo eserlerin eşlik türleri betimleyici içerik analiziyle üç boyutta incelenerek değerlendirilmiştir. Yapılan literatür taraması sonucunda eşlik türleri yönünden herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle araştırma, özgün bir çalışma olması, yapılacak başka çalışmalara örnek teşkil edebilecek olması, piyano icrası ve müzik eğitimindeki eşlik türlerine katkı sağlayabilecek bir nitelikte olması bakımından önemli görülmektedir. Elde edilen bulgular ışığında; 15 eserde birinci tür soloya bağımlı eşlik kullanıldığı, bu eşlik türüne Romantik döneme göre Klasik dönemde daha fazla yer verildiği; 72 eserde ikinci tür soloya bağımlı eşlik kullanıldığı, bu eşlik türünün kullanımında Klasik ve Romantik dönem açısından bir farklılık oluşmadığı; 87 eserde üçüncü tür solodan bağımsız eşlik kullanıldığı, bu eşlik türüne Klasik döneme göre Romantik dönemde daha fazla yer verildiği görülmüştür. Araştırma sonucunda; örneklem için seçilen eserlerde piyano eşliğinin solodan bağımsız olma durumunun besteciler tarafından daha fazla tercih edildiği görülmüştür. Bu noktada farklı besteciler ve farklı eser türleri ile karşılaştırmaların yer aldığı benzer araştırmaların yapılması önerilmektedir.