Ermeni etnisitesinin Harput müzik kültürüne etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜZİK, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET GÜLER
Danışman: Özlem Özaltunoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Harput, birçok etnik topluluğun yüzyıllar boyunca kolektif yaşam sergilediği, kadim kültürleri ve inanç sistemleri ile başta müzik alanında olmak üzere sosyokültürel alanda da yoğun etkileşimin gerçekleştiği bir bölgedir. Kendine ait kültürel renkliliğini günümüze kadar sürdüren Harput'ta sosyal yaşamın her anında müzik önemli bir yer tutmaktadır. Harput'ta mimar, marangoz, eczacı, sarraf gibi çoğu alanda etkili bir şekilde rol oynayan Ermeniler, müzik alanında da kendilerini ön plana çıkartmışlardır. Bu çalışmada Harput bölgesinde yaşamış olan "Ermeni Etnisitesinin Harput Müzik Kültürüne Etkisi" incelenmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmada ilk olarak Harput müzik kültürünün daha net anlaşılabilmesi için bölgenin ve Ermenilerin tarihsel kökenleri incelenmiştir. Daha sonrasında ikinci bölümde araştırmanın bilimselliği, bilginin nasıl üretildiğiyle ilgili bilgiler vermek ve sonuca erişmek amaçlı izlenilen sistematik yolu ifade etmek için yöntem açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünü ise bulgular oluşturmaktadır. Bu bölümde Harput'un yıllara göre demografik yapısı tablolar ile gösterilmiş, Ermeni mahalleleri, okulları, bu okulların bünyesinde kurulan orkestralar, yerel müzik tavrının belirginleşmesinde önemli ölçüde katkı sağlayan çalgılar ve bu çalgıları icra eden Ermeni müzisyenler, Harput'ta yaşamış olan Ermenilerin halk müzikleri, Ermenileri konu alan Harput olay türküleri, Tehcir Kanunu sonrasında diasporada yaşamlarını sürdürmüş olan Harputlu Ermenilerin kültürel belleklerini oluşturan halk müzikleri tespit edilmiş, belirlenmiş olan Ermeni Halk müziklerinin Harput türküleri arasındaki makamsal benzerlikleri Geleneksel Türk Halk Müziği nazari sistemine göre incelenmiştir. Bulgular doğrultusunda sonuç olarak Türk Halk Müziği içerisinde önemli bir yere sahip olan Harput müzik kültürüyle ilgili türküler, çalgılar ve çalgı icracılığı ile ilgili tarihsel dönemler boyunca bölgede yaşamış olan Ermeni etnisitesinin Harput müziğinin gelişmesi ve zenginleşmesine önemli katkı sağladıkları tespit edilmiştir.