Kültürel süreklilik bağlamında Türk halk müziğinde düzenleme (Cover) kavramına yönelik görüşler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜZİK, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA ARSLAN
Danışman: Özlem Özaltunoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geleneksel müzik yapıları takip edildiği her süreçte muhafaza kaygısıyla varlığını devam ettirmektedir. Türk halk müziği eserlerinin düzenlenmesi nedeniyle günümüzde rastlanan beğeni farklılıkları ise geleneğin sürekliliğine yönelik zıt söylemlere sebebiyet vermektedir. Bu çalışma, süregelen bir geleneğin günümüzdeki seyrini ortaya koyması ve Türk halk müziği eserlerinin düzenlenmesine yönelik beğeni farklılıklarının literatürde örneğine rastlanmaması sebebiyle önem arz etmektedir. Türk halk müziğinde düzenlemelerin müzikal yapıları, kültürel süreklilik ve yozlaşmaya etkisi konularında müzik öğretmenleri ve Türk halk müziği sanatçılarının görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel ve nicel yöntemlerden oluşan karma araştırma yöntemi benimsenmektedir. Çalışmanın dayanak noktasını oluşturan karma yöntem deseni ise çeşitleme (triangulation) desenidir. Düzenleme (cover) olgusunun müzik öğretmenleri ve Türk halk müziği sanatçılarının görüşleri ekseninde betimlemesi yapılmıştır. Katılımcı grupları iki türdedir. Birincisi Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda görev yapan müzik öğretmenleri ikincisi ise Türk halk müziği icracılarından oluşmaktadır. Bu bağlamda veri toplama aracı olarak müzik öğretmenlerine uygulamak üzere Türk halk müziğinde düzenleme (cover) olgusu hakkındaki görüşler anketi kullanılmıştır. Anketin gelişim sürecinde literatürden faydalanılmış, deneyimi olan kişilerle görüşmeler yapılarak maddeler oluşturulmuş ve uzman görüşlerinin ardından son hali verilmiştir. Anket 5'li likert tipte 21 maddeden oluşmaktadır. Anketin sonunda yer alan bir açık uçlu soru ile katılımcıların diğer görüşleri alınmıştır. Türk halk müziği sanatçılarıyla yapılan görüşmelerde kullanılmak üzere 5 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Google form aracılığıyla katılımcılar tarafından cevaplanan 61 form analize dahil edilmiştir. Verilerin analizinde anketteki görüşlere katılım durumunda yüzde ve frekans değerleri kullanılmış açık uçlu sorulara verilen cevaplar için içerik analizi yapılmıştır. Türk halk müziği sanatçılarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen verilerin ise tema kod vasıtasıyla içerik analizi yapılmıştır. Katılımcıların verdiği cevaplardan hareketle Türkülerin düzenlenerek icra edilmesinin kültürel sürekliliğe katkı sağladığının düşünülmesi, çalışmamızın önemli bir bulgusunu oluşturmaktadır. Açık uçlu sorulara verilen cevaplarda ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerde katılımcılar tarafından ortak bir kod ile vurgulanan "özün bozulmaması" telkini ise türkülerin içerdiği makamsal ve icrasal özelliklerin muhafaza edilmesi üzerinde bir ortak tavrın oluştuğunu göstermektedir. Ancak bu sayede, mümkün olduğu kadar sınırlı bozulma ile kültürel sürekliliğin devamının sağlanabileceği belirtilmektedir. Anahtar Kelimeler: Türk halk müziği, cover müzik, aranjman müzik, müzik sosyolojisi.