Mekanik ventilatörden ayrılacak hastalarda intrakranial basınç değişiminin optik sinir kılıf çapı ölçümü ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED ŞAMİL YURT
Danışman: Oğuz Gündoğdu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Her başarısız weaning denemesi morbidite artışına yol açmaktadır ve ekstübasyon başarısını düşürmektedir. Bu nedenle yeni weaning parametre arayışları devam etmektedir. Bu çalışma; solunum işinin mekanik ventilatörden hastaya aktarılması aşamalarının kafa içi basınç üzerindeki etkisi ve kafa içi basıncının optik sinir kılıf çapının ultrasonografik görüntüsü üzerinden ölçümü aracılığıyla değerlendirilmesinin weaning başarısında kullanılıp kullanılamayacağını göstermeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anestezi Yoğun Bakım biriminde Ocak 2022 ve Ocak 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya uygun hastalar 2 gruba ayrılmış olup 20 hastanın t-tüp uygulaması sonrası ekstübe edildiği grup "T-tüp grubu", 20 hastanın CPAP modda 8 cmH20 desteğinden direkt olarak ekstübe edildiği grup da "CPAP grubu" olarak tanımlandı. Weaning sürecine hazır olduğu düşünülen hastalar mekanik ventilatörden ayrılmadan önce nabız, ortalama arter basıncı (OAB), hızlı yüzeyel solunum indeksi (RSBI), oksijen satürasyonu (SpO2) değerleri ölçüldü. ONSD, USG aracılığıyla hasta entübe ve SIMV modundayken (T1), CPAP modunda 12 cmH2O (T2), 10 cmH2O (T3) ve 8 cmH2O (T4) basınç ve PEEP değeri her bir mod ve basınç desteğindeyken sabit 5 cmH2O idi, T-tüp denenen hastalarda T-tüp uygulaması sonunda (T5) ve ekstübasyon sonrası (T6) ölçüldü. Ayrıca hastanın bu basınç destekleri ile ne kadar süre ventile edildiği de kaydedildi. Hastanın demografik verileri, komorbid hastalıkları, mekanik ventilasyon modu ve mekanik ventilasyon modlarında kalış süreleri kaydedildi. Kapalı göz kapağı üzerine konulan prob vasıtasıyla göz küresi saggital ve aksiyel kesitlerle görüldü. Ultrasonda görülen göz küresinin 3 mm posteriorunda optik sinir kılıf çapı ölçümü kaydedildi. Optik sinir kılıf çapı ilk ölçümde her iki gözden transorbital saggital ve aksiyel olarak ikişer kez ölçülerek ortalamaları alındı. Sonraki ölçümlerde, ilk ölçümde her iki göz arası anlamlı fark bulunmaması durumunda sadece sol göz transorbital saggital ve transvers olarak ikişer kez ölçülerek ortalamaları alınarak kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 24 kadın ve 16 erkek olmak üzere toplam 40 hasta alınmıştır. Yaşları 24-92 arasında değişen hastaların yaş ortalaması 66±15,82 yıldır. Pulmoner hastalığı olan 14 hasta, HT'si olan 18 hasta vardır. Weaning süreci başarılı olan 31 hasta varken, başarısız olan 9 hasta vardır. Çeşitli sebeplerden dolayı 48 saat içinde tekrar entübe edilen hastalar başarısız weaning olarak kabul edildi. CPAP ve T-Tüp grupları arasında yaş, cinsiyet, ek hastalık ve Weaning sonucu bakımından karşılaştırma yapılmış ve gruplar arsında anlamlı fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). ONSD değeri CPAP grubunda ve Totalde T4 ölçümüne kadar, T-Tüp grubunda T5 ölçümüne kadar artmış, sonrasında azalmıştır. Bu değişimler CPAP grubunda, T-Tüp grubunda ve Totalde anlamlı bulunmuştur. OAB değeri T-Tüp grubunda T4 ölçümüne kadar fazla artış göstermese de T4 ölçümünden sonra anlamlı şekilde artmıştır. CPAP grubunda ve Totalde OAB değişimleri anlamlı bulunmamıştır. RSBI değeri CPAP grubunda, T-Tüp grubunda ve Totalde anlamlı şekilde artış göstermiştir. Totalde ONSD, KAH, OAB, SpO2 ve RSBI ile Yaş arasındaki korelasyona bakılmış ve anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür. Totalde ONSD, OAB, SpO2 ve RSBI değerleri ve bu değerlerdeki değişimler kadınlar ve erkekler arasında karşılaştırılmıştır ve anlamlı fark yoktur. Totalde ONSD, KAH, OAB, SpO2 ve RSBI değerleri ve bu değerlerdeki değişimler pulmoner patoloji ve HT varlığına göre karşılaştırılmıştır. Pulmoner patolojisi olanlar ve olmayanlar arasında anlamlı fark yoktur. HT olanlarda T4KAH ve T4OAB değerleri HT olmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Bunun dışında HT olanlar ile HT olmayanlar arasında anlamlı fark yoktur. Weaning başarılı olanlar ve başarısız olanlar arasında ONSD, OAB ve RSBI değerleri ve bu değerlerdeki değişim bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda, T-Tüp ile yapılan SBT metodunun weaning sürecini uzattığını, KİB'in USG eşliğinde ONSD ölçümü ile korele olacak şekilde artabileceği ve KİB artış riski yüksek olabilecek hastalarda bu yöntemin kullanımın uygun olmayacağı kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: ONSD ultrasonografisi, KİB, weaning