Muğla ili Tahtacı Türkmenlerinin inanç bağlamlı müzik pratikleri
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ORHAN DÖNMEZ
Danışman: Özlem Özaltunoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tahtacılar, Ege ve Akdeniz bölgelerinin çoğunlukla kıyı kesimlerinde kalan yerleşim yerlerinde yaşayan Alevi - Türkmen topluluklardır. Geçmişte geçimlerini sağlamak için dağlık ve ormanlık yerlerde ağaç işçiliği yaparak konar-göçer biçimde yaşamışlar, günümüzde ise yerleşik düzene geçerek, farklı iş ve meslek gruplarında çalışarak, mahalle-köy ve şehir merkezlerinde, yoğun olarak da Çanakkale, Balıkesir, İzmir, Manisa, Aydın, Muğla, Denizli, Isparta, Burdur, Antalya, Mersin ve Adana'da yaşamlarını sürdürmektedirler. Bu çalışmanın başlığı; "Muğla İli Tahtacı Türkmenlerinin İnanç Bağlamlı Müzik Pratikleri" olarak belirlenmiştir. Buna bağlı olarak, Muğla ili sınırları içinde yaşayan Tahtacı topluluklarının inanç içi (cem erkânları) müziklerinin araştırılıp derlenmesi ve kayıt altına alınıp arşivlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, bütünüyle nitel bir araştırmadır. Yöntem olarak, betimsel bir araştırma olup, yarı yapılandırılmış sorular ve görüşme-gözlem teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Muğla ilinde yaşayan Tahtacı toplulukları, örneklemini ise, belirlenen yerleşim yerleri oluşturmaktadır. Araştırma için, Muğla'ya bağlı 5 ilçe ve 9 mahalle örneklem olarak seçilmiştir. Belirlenen yerleşim yerleri; Fethiye İlçesi'ne bağlı Günlükbaşı (Foça) Mahallesi, Ortaca İlçesi'ne bağlı Kemaliye, Gölbaşı, Fevziye ve Cumhuriyet Mahallesi, Ula İlçesi'ne bağlı Çörüş Mahallesi, Yatağan İlçesi'ne bağlı Madenler Mahallesi, Milas İlçesi'ne bağlı Koru ve Yusufça Mahallesi'dir. Bu mahallelerden Fethiye'ye bağlı Günlükbaşı (Foça) Mahallesi'nde, araştırma süresinde görüşme yapılacak kaynak kişi/kişilerin bulunmamasından dolayı araştırma gerçekleştirilememiş olup, diğer sekiz yerleşim yerinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Kaynak kişilerle yapılan görüşmeler yarı yapılandırılmış sorular, görüşme ve gözlem tekniklerine dayanmaktadır. Verilerin, kamera ve ses kayıtları alınarak, arşivlenmiş, notaları yazılmış ve müzikal analizleri yapılmıştır. Araştırmada, Muğla ili içindeki Tahtacı yerleşim yerlerinde yapılan derleme çalışmalarında elde edilen bulgular ile cem erkânlarında icra edilen semahlar, nefesler ve duvaz-ı imamların notaları ve müzikal analizlerine yer verilmiştir. Kaynak kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda, Muğla Tahtacılarının cem erkânlarında icra edilen 23 semah, 25 nefes ve 5 duvaz-ı İmam derlenmiştir.