Sivas Kent Belleğinde Sinemalar
Gültekin Akçay Z. (Yürütücü), Demirbağ İ., Cettanır B.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2024 - 2026
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Haziran 2024
- Bitiş Tarihi: Aralık 2026
Proje Özeti
Sinemanın çok katmanlı bir toplumsal olay olduğu tezinden hareket eden yeni sinema tarihi araştırmanlarında seyircinin sinema perdesi karşısında yaşadığı deneyimler tartışılır. Dahası gösterim pratikleri, sabit ya da seyyar sinema mekanları, sinemaya gitme deneyimi, film seyri araştırmaların merkezine alınır. Bu projede, söz konusu yaklaşım benimsenerek Sivas kentinin kültürel hafızasında sinema deneyimleri araştırılacaktır. Yeni sinema tarihi araştırmalarında seyirci deneyimlerinin ortaya çıkarılması için sıklıkla başvurulan sözlü tarih yöntemi projede kullanılacaktır. Sözlü tarih yöntemi kapsamında 1960’lı ve 70’li yıllarda, Sivas Kent merkezinde sinemaya gitmiş, sinema kültürünü deneyimlemiş ve yaşı 60 yaşın üzerinde olan kadın ve erkeklerle hem epizodik (konu-yönelimli) hem de yaşam öyküsü görüşmeleri yapılacaktır. Kartopu örneklem yoluyla da sözlü tarih görüşmeleri genişletilecektir. Çalışmada, Sivas kent belleğinde sinemanın ne anlama geldiği; sinemaya gitmenin nasıl bir deneyim olarak tanımlandığı; dönemin seyircilerinin kimler olduğu; sinemaya gitmeye dair anlatılarda, ne tür kavramların ve söylemlerin üretildiği; seyircinin film seçimini hangi ölçütlere göre yaptığı ve buna nasıl karar verdiği; seyircilerin, filmler hakkındaki alımlamalarında öne çıkan ortaklıkların ve farklılıkların neler olduğu; dönemin sosyokültürel-politik atmosferi ile sinemaya gitme deneyiminin anlamlandırılması arasında nasıl bir ilişkinin bulunduğu; Sivas’ta ilk film gösterimlerinin ne zaman yapıldığı; Sivas halkının araştırma kapsamındaki dönemlerde aktif olarak kullandığı sinema salonlarının hangileri olduğu; bu salonların tercih edilme nedenleri; sinemanın kentin gündelik yaşamında nasıl etkisi olduğu; sinema mekanlarının film gösterimi dışında hangi amaçlarla kullanıldığı; bu kullanım pratiklerinin sinema deneyiminin anımsanmasına nasıl bir yansıması olduğu konusunda yanıtlar ve kavramsal öneriler sunulacaktır. Bu öneri ve yanıtların, yeni sinema tarihi yaklaşımı çerçevesinde Türkiye’de yapılan sinema deneyimi araştırmalarına katkıda bulunması beklenmektedir. Diğer yandan, çalışmanın, kentin yakın dönem gündelik hayat araştırmalarına katkıda bulunması beklenmektedir. Bu teorik katkıların yanı sıra çalışmanın, prje çıktıları olan faaliyetler aracılığıyla kentin somut olmayan kültürel mirasına katkıda bulunması beklenmektedir.