Vergi Usul Kanunu Açısından Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı Ayırmada Bazı Özellikli Durumlar ve Muhasebe Kayıtları


Demir M., Çiçekay S.

3. Uluslararası Sosyal Bilimler ve İnovasyon Kongresi, Ankara, Turkey, 20 - 21 October 2021, pp.225-239

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.225-239

Abstract

İşletmelerin amaçlarından en önemlileri arasında, faaliyetlerin uzun yıllar devam ettirilmesi gelmektedir. Faaliyetlerin sürekliliği için ise çoğunlukla kâr elde edilmesi gerekmektedir. Ticari faaliyetin olağan sonuçlarından biri olarak senetli ve/veya senetsiz mal veya hizmet satışları gerçekleşmektedir. Bu türden satış olduğunda tahakkuk yoluyla ortaya çıkan hasılat gelir hesaplarına aktarılmakta; ancak alacakların zamanında tahsili her zaman mümkün olmamaktadır. Hatta bazen isteyerek veya istemeyerek de olsa alacağın tahsilinden vazgeçilmekte, alacaklar değersiz hale gelmektedir. Bu açıdan, çalışma sermayesi içerisinde önemli yere sahip olan ticari alacakların yönetimi de büyük önem arz etmektedir.

Birtakım hukuki düzenlemelerle, tamamen veya kısmen kaybedilen alacak hakkı yeniden elde edilmeye, bu durumun işletmeler üzerindeki olumsuz etkisi azaltılmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda olmak üzere ticari alacaklarını tahsil edemeyen mükelleflerin mağdur olmaması için Vergi Usul Kanunu’nda bazı düzenlemeler mevcuttur. İşletmeler, belli şartların oluşması halinde tahsilinde sorun yaşadıkları ticari alacakları için gider yazabilmektedir. Böylece tahsil edilemeyen ticari alacaktan dolayı ortaya çıkan gelir-gider eşleştirme sorunu ortadan kaldırılmaya çalışılmaktadır. Dolayısıyla muhasebe temel kavramlarından biri olan ihtiyatlılık kavramının da önemi kendisini göstermektedir.

Bu çalışmada, alacak ve alacaklarda amortisman kapsamında şüpheli ticari alacaklar (Şüpheli ticari alacak sayılma ve karşılık ayırma şartları, karşılık ayırma zamanı ve muhasebeleştirilmesi) detaylı olarak ele alınmış ve konuyla ilgili örnekler verilmiştir. Vergi Usul Kanunu açısından, bazı özellikli durumlar için şüpheli alacaklara karşılık ayırılıp ayrılamayacağı konusunda bilgiler sunulmuştur.