Total diz artroplastisi geçiren bireylerde ameliyat öncesi verilen eğitimin ameliyat sonrası yaşanan ilk mobilizasyon korkusu üzerine etkisi


Creative Commons License

Arş. Gör. AYŞEGÜL KAYA İMREK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Meryem Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma total diz artroplastisi geçiren bireylere verilen ameliyat öncesi eğitimin ameliyat sonrası yaşanan ilk mobilizasyon korkusu üzerine etkisini belirlemek amacı ile yürütüldü. Çalışma, Şubat - Kasım 2023 tarihleri arasında, tek gruplu ön test-son test tasarım yöntemiyle yapıldı. Çalışmanın örneklemi Sivas Devlet Hastanesi Ortopedi kliniğinde total diz artroplastisi uygulanan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 36 bireyden oluştu (n=36). Eğitim total diz artroplastisi sonrası ilk mobilizasyon, tuvalet kullanımı, merdiven inip-çıkma, dini ritüellerini yerine getirme ve araç kullanma ile ilgili bilgileri içeren eğitim kitapçığı rehberliğinde verildi. Çalışmaya katılan bireylere eğitim öncesinde Anket Formu, Eğitim Öncesi Düşme Korkusu ve Düşme Öyküsü Belirleme Formu ile eğitim öncesi, eğitim sonrası ve ilk mobilizasyon öncesinde mobilizasyon korkusunu belirlemek için Visual Analog Scale-10 uygulandı. Eğitim sonrasında Eğitim Sonrası Düşme Konusunda Bilgi Değişim Formu dolduruldu, mobilizasyon korkusunu belirlemek üzere eğitim sonrası (Son test-1) ve ameliyat sonrası ilk mobilizasyondan önce (Son test-2) Visual Analog Scale-10 uygulandı. Veriler SPSS v.22 istatistik paket programı ile frekans, yüzde, Ki-kare analizi, bağımlı örneklemler için t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Pearson Korelasyon aracılığı kullanılarak analiz edildi. Ameliyat öncesi dönemde eğitim öncesi mobilizasyon korkusu (Ön test) puan ortalaması 5,09±1,57, ameliyat öncesi dönemde eğitim sonrası mobilizasyon korkusu (Son test-1) puan ortalaması 3,73±0,68, ameliyat sonrası ilk mobilizasyon korkusu (Son test-2) puan ortalaması 4,08±0,81 olarak bulundu. Eğitim öncesi (Ön test) ve eğitim sonrası (Son test-1) mobilizasyon korkusu arasında (t=8,324 p=,000) ve eğitim sonrası mobilizasyon korkusu (Son test1) ile ilk mobilizasyon öncesi mobilizasyon korkusu (Son test-2) arasında (t=22,293 p=,000) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi. Çalışma sonucunda total diz artroplastisi geçiren bireylere verilen ameliyat öncesi eğitimin ameliyat sonrası yaşanan ilk mobilizasyon korkusu üzerinde olumlu etkisinin olduğu belirlendi.