Likopen ve askorbik asit'in in vitro sığır embriyo kültür medyumlarına ilavesinin embriyo gelişimi ve kalitesi üzerine etkileri

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Bozkurt Ataman

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sunulan tez çalışmasında, enzimatik nitelikte olmayan Likopen ve Askorbik asit antioksidanlarının ayrı veya kombine gruplarının embriyo kültür medyumuna ilavesiyle oksidatif stresin azaltılıp elde edilen embriyo sayısı ve kalitesinin artırılması amaçlanmıştır.

Çalışmanın materyalini, mezbahadan uygun koşullar altında laboratuvara getirilen 424 ovaryum oluşturdu. Ovaryum üzerindeki 2-8 mm çaptaki foliküller aspire edilerek oositler toplandı. Toplanan oositler kalitelerine göre sınıflandırıldı ve çalışmaya sadece A kalite immature oositler dahil edildi. Oositlerin maturasyon, fertilizasyon ve kültür süreçleri için IVF Bioscience firmasına ait ticari solüsyonlar kullanıldı. Oositlerin maturasyonu ve fertilizasyonu, 38,5˚C, %5,5 CO₂ ve yüksek oranda nemli ortam sağlayan inkübatörde gerçekleştirildi. Maturasyonunu tamamlayan oositler fertilizasyon sürecine bırakıldı Fertilizasyon işlemi tamamlanan muhtemel zigotlar kültür ortamına alındıktan sonra, iki farklı antioksidanın ayrı ve kombine dozları ilave edilerek gruplara ayrıldı. Kültür işlemi %6 CO₂, %6 O₂, 38,5˚C ısı ve yüksek oranda nem içeren inkübatörde 6-9 gün süresince gerçekleştirildi. Fertilizasyon 0. gün kabul edilerek 6. günden itibaren IVC ortamında blastosist varlığı kontrol edildi. Gruplar arasındaki blastosist sayılarındaki farklılıklar istatistiksel olarak analiz edildi. Genel olarak kombine gruplardan elde blastosist ve blastosiste ulaşma oranları, kontrol ve likopen grubunun farklı dozlarından yüksek olduğu istatistiki olarak saptandı (P<0,05). Sunulan tez çalışmasında likopen ve askorbik asit ilave edilen gruplar arasında istatistiki olarak farklılık elde edilmedi (P>0,05).

Çalışmada elde edilen blastosistlerden, her grupta en az 10’ar tane olacak şekilde TUNEL boyaması uygulandı. Blastosistteki hücre (iç hücre kümesi, trofektoderm, toplam hücre sayıları) ve apoptotik hücre sayıları belirlendi. Blastosistlerdeki hücre sayıları, kombine gruplarında, kontrol ve likopen gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek olduğu belirlendi (P<0,05). Apoptotik hücre sayıları incelendiğinde istatistiki olarak en düşük likopen 0,2 µM ve askorbik asit 2 mM (Lik0.2+AA2) grubunda olduğu saptandı (P<0,05).

Sonuç olarak, likopen ve askorbik asit gibi bazı antioksidanların tek başına veya kombinasyon halinde kültür ortamına eklenmesinin gelişim oranları üzerinde olumlu etkisi olduğu görüldü.