Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ufuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Eda Karacan
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı genç, orta ve ileri yetişkinlik dönemlerinde aşk biçimleri, ilişki doyumu, yaşam doyumu, romantik ilişkiye dair rasyonel olmayan inançlar ve ilişkisel hareketlilik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada yaşları 18 ile 65 yaş aralığında olan ve yaşamlarında en az bir romantik ilişki deneyimi olan 158'i kadın 72'si erkek olmak üzere toplamda 230 katılımcı yer almıştır. Çalışmada Demografik Bilgi Formu, Aşka İlişkin Tutumlar Ölçeği, İlişki İstikrarı Ölçeği, Yaşam Doyum Ölçeği, İlişki İnançları Ölçeği ve İlişkisel Hareketlilik Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yaşa bağlı olarak genç yetişkinlere kıyasla orta yetişkinlikte rasyonel olmayan romantik ilişki inançları, cinsiyete bağlı olarak kadınlara kıyasla erkeklerde özgeci ve oyun gibi aşk; erkeklere kıyasla kadınlarda yaşam doyum puanları daha yüksektir. İlişki süresine bağlı olarak daha uzun süredir romantik ilişkiye sahip olanların özgeci aşk, yaşam doyumu ve yatırım düzeyleri daha yüksekken, daha kısa süredir aynı romantik ilişki içinde bulunan kişilerin ilişkisel hareketlilik düzeylerinin daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Yaşamı boyunca daha fazla sayıda romantik ilişkiye sahip olan bireylerin oyun gibi aşka sahip olma ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeylerinin daha fazla olduğu gözlemlenirken; şimdiye kadar daha az sayıda romantik ilişki içinde bulunmuş kişilerin hem yatırım düzeyleri hem de rasyonel olmayan romantik ilişki inançlarının daha fazla olduğu elde edilen bulgular arasındadır. Bunun yanı sıra hem kadın hem de erkek örneklemde tutkulu aşk ilişki doyumunu yordarken, sahiplenici aşk kadın örnekleminde ve özgeci aşk erkek örnekleminde ilişki doyumunu yordamaktadır. Elde edilen tüm sonuçlar değerlendirildiğinde aşk biçimlerinin, rasyonel olmayan romantik ilişki inançlarının, ilişki doyumunun, yaşam doyumunun, yatırım düzeylerinin, seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeylerinin ve ilişkisel hareketliliğin yaşa, cinsiyete, ilişki süresine ve ilişki sayısına bağlı olarak farklıklar gösterdiği ve bazı aşk biçimlerinin kişinin romantik ilişkisinden aldığı doyuma katkı sağladığı görülmüştür. Tüm bu bulgular literatür kapsamında tartışılmıştır.