Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Behzat Çimen
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Kanser günümüzün en önemli sağlık problemlerinden
biridir. Kanser, anormal hücrelerin kontrol dışı
çoğalması ile başlar ve tedavi edilmez ise ölüme neden olabilir. Multidisipliner bir çalışma gerektiren kanser
tedavileri; cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, fotodinamik terapi (PDT) gibi
farklı seçenekleri içermektedir.
Kemoterapi ve radyoterapi
sonucu oluşan istenmeyen yan etkiler farklı kanser tedavi yöntemlerinin araştırılıp
geliştirilmesini sağlamıştır. Fotodinamik terapi bu yöntemlerden biri olarak
ortaya çıkmıştır. Yaklaşık 30 sene önce FDA (US Food and Drug Administration)
tarafından onaylanmış olmasına rağmen bu yöntem günümüzde hala etkili bir
şekilde kullanılamamaktadır. Fotodinamik terapi, geliştirilen moleküler yapının
vücuda verilerek dağılmasını ve kanserli bölgede birikmesini öngörmektedir.
Kanserli bölgede birikimin sağlanmasının ardından yüksek dalga boylarında
seçilen bölgeye ışıma yapılarak geliştirilen molekül uyarılır ve reaktif
ürünler ortaya çıkar. Bu reaktif ürünler de kanserli hücrelerin ölümünü
sağlayarak hastanın kanserden kurtulmasını sağlar.
Bu çalışmada sentezlenen Zn, Cu, Co, Ga,
Mn ve In bağlı metalo-ftalosiyanin bileşiklerinin farklı meme kanseri hücre hatları (kanseri
hücre hatları MCF-7, MDA-MB-231 ile sağlıklı hücre hattı MCF-10A) üzerinde
sitotoksisite çalışmaları yapılmıştır. Yapılan XTT ölçümleri sonucunda 3 hücre
hattı için IC50 değerleri bulunmuştur. Bulunan IC50
değerlerine göre Ga ve Zn bağlı ftalosiyanin yapılarının MCF7 hücre hattı
üzerinde en verimli sonuca götürdüğü gösterilmiştir. Yapılan LDH-ELISA
çalışmasında uygulama sonrası hücre bazında oluşan LDH düzeyleri ölçülmüş ve
hücrelerin apoptoza yöneldiği görülmüştür. Ayrıca flow sitometri ile yapılan
cell-cycle ve dead cell kitleri ile bu uygulama sonucu kanser hücrelerinin
sağlıklı hücrelere oranla daha çok apoptoza gittiği görülmüştür. Bu araştırma
sonucunda bulunan sonuçlar ile Ga-Pc ve Zn-Pc ftalosiyanin yapılarının toksik
etkileri incelenmiş ve diğer yapılara kıyasla meme kanseri için en uygun
metalo-ftalosiyanin yapılarının olduğu sonucuna varılmıştır.