Ikınma tekniklerinin doğum eylemi süresine, perineal travma durumuna ve yenidoğan apgar skoruna etkisi


Dr. Öğr. Üyesi ÖZLEM NALDÖKEN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, EBELİK, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülbahtiyar Demirel

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma, ıkınma tekniklerinin doğum eylemi süresine, perineal travma durumuna ve yenidoğan apgar skoruna etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Randomize kontrollü deneysel araştırma tipinde olan araştırma Sivas Numune Hastanesi Doğum Ünitesi'nde yapılmıştır. Araştırmadaki örneklem büyüklüğü güç analizi kullanılarak hesaplanmıştır. Literatürde gebe kadınlar tarafından spontan ıkınma %25-81 aralığında, valsalva tipi ıkınma %32-75 oranında bir kullanıma sahiptir. Evreni temsil etmek üzere örneklem hacmi; =0.05 anlamlılık düzeyinde, 1- =0.95 güven aralığında, =0.20 hata riski ile 1- β=0.80 güçte toplam kişi sayısı 354 olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından literatür bilgisi doğrultusunda oluşturulan "Ön Değerlendirme Formu", "Kişisel Bilgi Formu", "Doğum Eylemi Değerlendirme Formu" ve "Apgar Skoru" ile toplanmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olduğuna dair yazılı onam veren ve randomize olarak gruplarına atanan gebelere latent fazda atandıkları gruplara yönelik ıkınma teknikleri işlem basamakları doğrultusunda anlatılmış olup doğum eyleminin ikinci evresinde uygulatılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde Anova, Kruskal Wallis H testi, Ki-kare testi, Exact test, Tamhane T2 testi ve Dunn testi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde istatistiksel anlamlılık 0.05 önem düzeyinde incelenmiş olup SPSS 23.0 versiyonundan yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, spontan ıkınma grubunda doğum eyleminin ikinci evre süresi diğer gruplara göre daha uzun (28.10±15.29 dk) sürmüştür. Gruplarda ikinci derece perineal laserasyon yüksek oranda görülmekte olup sadece valsalva ıkınma tipinde üçüncü derece perineal laserasyon varlığı tespit edilmiştir (p<0.05). Valsalva ve spontan ıkınma gruplarında 1. ve 5. dakika apgar skor ortalamaları doğal ıkınma grubuna göre daha düşüktür (p<0.05). Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda doğum eyleminin ikinci evresinde gebeler için ıkınma tekniği konusunda; spontan ve doğal ıkınma tiplerinin kullanımı ve afiş, video, broşür gibi içeriklerin paylaşımının yaygınlaştırılması, prenatal eğitim sınıflarında gerekli bilgilendirmenin yapılması, benzeri çalışmaların farklı örneklem grupları üzerinde uygulanarak kanıtların güçlendirilmesi önerilebilir.