Muhammed Ali es-Sâbûnî ve Tefsirciliği
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Böl., Türkiye
Tez Danışmanı: Hasan Keskin
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kur’ân’ın anlaşılması için önemli eserler kaleme alan ilim adamlarından biri de Muhammed Ali es-Sâbûnî’dir. Kendisi Kur’ân’ı baştan sona tefsir etmiş, meşhur bazı tefsirlerin muhtasar çalışmasını yapmış, tefsir usûlü ve diğer ilim alanlarıyla ilgili birçok eser yazmış çağdaş bir müfessirdir. İşte bu çalışmada çağdaş müfessirlerden Sâbûnî’nin hayatı ve onun tefsir anlayışı ortaya konulmaya çalışılacaktır. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır; Giriş kısmında, Muhammed Ali es-Sâbûnî’nin Kur’ân ve tefsir ilmi hakkındaki görüşlerine yer verilmiş, Kur’ân’ın anlaşılmasının önemi ve tefsir ilminin Kur’ân’ın anlaşılmasındaki rolü, Sâbûnî’nin görüşleri istikametinde izah edilmiştir. Birinci bölümde; Sâbûnî’nin hayatı, ilmi kişiliği, eserleri incelenmiştir. Bu bölümde tefsir alanındaki eserleri ile tefsir kaynakları üzerinde özellikle durulmuştur. İkinci bölümde Sâbûnî’nin tefsir anlayışı ve metodu özellikle Safvetü’t-Tefâsir ve et-Tibyân fî Ulûmi’l-Kur’ân isimli iki eserinden hareketle incelenmiştir. Birinci eser Kur’ân’ın baştan sona tefsiri iken, diğeri tefsir usûlü alanında yazılmış bir eserdir. Yazarın bu iki eserin dışındaki diğer eserlerinden de faydalanılmıştır. Sâbûnî’nin tefsir metodu, rivâyet ve dirâyet tefsir metotları kapsamında yer alan bazı konulardan hareketle ortaya konulacaktır. Zira Sâbûnî, rivâyet ve dirâyet tefsir metotlarını tefsirinde tatbik etmiş ve bu metotlarla yazılmış meşhur tefsirlerden istifade etmiştir. Bu özelliğiyle o, tefsirde rivâyet ve dirâyet dengesini sağlamayı amaçlayan bir müfessirdir. Üçüncü bölümde ise, Sâbûnî’nin bazı tefsir problemleri hakkındaki görüşleri örnekleriyle sunulmuştur. Sebeb-i nüzûl, nesh, muhkem-müteşâbih, kıssalar ve isrâiliyyât, Kur’ân’ın i‘câzı gibi konular bu bölümde ele alınan konulardandır.