Genç Yetişkinler İle Yaşlıların Otantiklik, Yaşamda Anlam, Mutluluk, Affedicilik Ve Yalnızlık Düzeylerinin Karşılaştırılması


Creative Commons License

Prof. Dr. HAKAN SARIÇAM

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Ayşe Canatan

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı genç yetişkinler ile yaşlı bireylerin otantiklik, yaşamda anlam, affedicilik, mutluluk ve yalnızlık düzeylerini karşılaştırmaktır. Ayrıca, bu araştırma değişkenleri cinsiyet, yaşanılan şehir, kentsel/kırsal yaşam alanı, gelir, barınılan yer ve ideolojik-siyasi eğilim gibi demografik değişkenler bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma grubunu, 308 üniversite öğrencisi ile 285 yaşlı birey oluşturmaktadır. Genç yetişkinlerin yaşları 18-29 arasında iken yaşlı bireylerin yaşları ise 65-78 arasındadır. Veri toplama Kişisel Bilgi Formu, Otantiklik Ölçeği, Yaşamda Anlam Ölçeği, Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu, Affedicilik Ölçeği ve UCLA Yalnızlık Ölçeği aracılığıyla yapılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t testi, ANOVA, MANOVA; ikili/kategorik değişkenler (genç yetişkin ve yaşlılar) ve yordayıcı değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek ve tanımlamak için Lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre otantiklik, yaşamda anlam, affedicilik ve mutluluk puan ortalamaları genç ve yaşlı yetişkinlerde istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Gruplar arasında yalnızlık puan ortalamalarının karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık çıkmamıştır. Yaşlı yetişkinler genç yetişkinlerden daha otantik, mutlu ve affedicidir. Yaşlı yetişkinlerin mevcut yaşamda anlam puan ortalamaları genç yetişkinlerden daha yüksektir. Aranan yaşamda anlam puan ortalamalarında ise genç yetişkinler lehine bir durum söz konusudur. Ayrıca, hem genç yetişkinler hem de yaşlı yetişkinlerde otantiklik, yaşamda anlam, affedicilik, mutluluk ve yalnızlık puan ortalamaları bazı demografik değişkenler bakımından önemli ölçüde farklılıklar göstermektedir. Erkek yaşlılar kadın yaşlılardan daha mutlu iken kadın yaşlılar, erkek yaşlılara göre daha yalnızdır. Ağrı’da yaşayan genç yetişkinler, Antalya’da yaşayan genç yetişkinlerden daha otantiktir. Ağrı'da bulunan hem gençler hem de yaşlılar, Antalya ve Kütahya'dakilere göre daha az yalnızdır. Köylerde yaşayan hem gençler hemde yaşlılar kentsel yerlerde yaşayanlardan daha otantiktir. Kentlerdeki yaşlılar daha yalnızdır. Huzurevinde yaşayan yaşlılar, kendi evinde yaşayan ve/veya çocuklarının yanında yaşayan yaşlılardan daha yalnızdır. Araştırma bulguları yaşlanma teorileri ve sembolik etkileşim yaklaşımı ışığında tartışılmıştır. Çalışmada sosyologlar, sosyal psikologlar ve diğer araştırmacılar için pratik sonuç ve öneriler vardır. Örneğin yaşlı kadınlarda mutsuzluk ve yüksek yalnızlık düzeyinin nedenleri nitel çalışmalarla araştırılmalıdır.