Annelerin doğum sonu konfor düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Özlem Duran Aksoy

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma annelerin doğum sonu konfor düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Sivas'ta Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi ve Özel Anadolu Hastanesi doğum sonu kliniklerinde gerçekleşmiştir. Araştırmanın evrenini iki hastanede bir yıl içerisinde doğum yapan tüm anneler (N=2947) oluşturmuştur. Evrenin sayısının bilindiği, konforun görülüş sıklığının dikkate alındığı durumlardaki örnekleme seçme formülü kullanılarak araştırmaya alınması gereken örneklem büyüklüğü 526 anne olarak hesaplanmıştır. Araştırma verileri literatür taranarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" (Ek 2) ve "Doğum Sonu Konfor Ölçeği" (DSKÖ-Ek 3) ile 19.08.2013-30.06.2014 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 27.07±5.63 olarak belirlenmiş, % 62'sinin ilköğretim mezunu, % 82.5'inin ise ev hanımı, % 64.1'inin memur olduğu bulunmuştur. Annelerin % 65'inin hastaneye yatışının birinci gününde, % 58.7'si ile doğumu takiben ilk 12 saat içinde ve % 65.2'si ile üniversite hastanesinde görüşülmüştür. Annelerden % 46'sının epizyotomi ile doğum yaptığı, % 35.7'sinin ikinci doğumu olduğu, % 74.2'sinin önceki doğumunu devlet hastanesinde yaptığı, % 84.4'ünün isteyerek gebe kaldığı belirlenmiştir. Annelerin % 42.4'ünün ağrılı bir doğum geçirdiği, % 61.6'sının doğum sonrası süreç hakkında bilgi aldığı, % 73'ünün doğum sonrası ağrı yaşadığı, % 68.4'üne görevlilerin oldukça nazik davrandığı saptanmıştır. Annelerin % 72.8'inin yatış sürecince eğitim aldığı, yalnızca % 3'ünün verilen bakımdan memnun olmadığı, % 47'sinin genel sağlık durumunun iyi olduğu, % 57.6'sının verilen bakım sonrasında rahatladığı bulunmuştur. Annelerin DSKÖ'den aldıkları puan ortalamaları toplamda 122.88±15.02, fiziksel konforda 46.27±7.66, psikospritüel konforda 43.48±5.10, sosyokültürel konforda 33.09±6.59'dur. Doğum şekli ile fiziksel ve psikospritüel konfor puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu farkın epizyotomi ile doğum yapan annelerden kaynaklandığı saptanmıştır (p<0.05). Doğumunu kolay olarak nitelendiren kadınların fiziksel, oldukça kolay olarak ifade eden kadınların ise psikospritüel ve toplam ölçek puan ortalamaları diğer gruplara göre daha yüksek ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Doğum sonu ağrı varlığı ile fiziksel konfor ve toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu farkın doğum sonu ağrısı olmayan gruptan kaynaklandığı saptanmıştır (p<0.05). Sağlık personelinin davranış şeklini "oldukça nazik" olarak belirten ve yatış süresince eğitim alan annelerin fiziksel, psikospritüel, sosyokültürel konfor ve toplam ölçek puan ortalamaları diğer gruplara göre daha yüksektir ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; annelerin doğum sonu dönemde konforlarının değerlendirilmesi, etkileyen faktörlerin belirlenmesi, ebelik hizmetlerinin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi açısından önem ve öncelik arz etmektedir. Bu doğrultuda; annelerin doğum öncesi, doğum ve doğum sonrası dönemde bilgilendirilerek desteklenmesi, doğum servislerinin konforu artıracak şekilde düzenlenmesi ve sağlık personelinin annelere ve ailelerine nazik yaklaşımlar sergilemesi önerilebilir.