Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, Türkiye
Tez Danışmanı: Ahmet Akın
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: San-Tez Programı
Özet:
Bu araştırmanın amacı, "Çözüm Odaklı Kısa Süreli Yaklaşıma Dayalı Bir Müdahale Programının, ruminasyon üzerindeki etkisini" incelemektir. Araştırmaya katılacak katılımcılari belirlemek amacıyla, 2012-2013 güz-bahar eğitim döneminde Kilis 7 Aralık Üniversitesinin değişik programlarına devam eden 901 üniversite öğrencisine araştırmada kullanılan ölçme araçları uygulanmıştır. Bu öğrencilerin 498'i kız, 403'ü erkektir. Daha sonra Self-Ruminasyon Ölçeğinin ön-test ölçümlerinden elde edilen puanlar yüksekten düşüğe doğru sıralanmış ve düşük puan alan 104 öğrenci arasından tesadüfî yolla seçilen katılımcılar deney, plasebo ve kontrol gruplarından birine yine tesadüfî olarak atanmıştır. Böylelikle araştırma 11'i deney, 11'i plasebo ve 11'i kontrol gruplarında yer alan; 17'si kız, 16'sı erkek olan 33 üniversite öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Üç gruba atanacak öğrenciler belirlendikten sonra, deney grubunda yer alan katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen 6 oturumluk Çözüm Odaklı Kısa Süreli Müdahale Programı uygulanmıştır. Deney grubuyla paralel olarak gerçekleştirilen plasebo grubu etkinliklerinde ise, terapötik etkisi olmayan 6 oturumluk Eğitici Facebook® Kullanımı ve Medya-Okuryazarlığı Eğitim Programı uygulamıştır. Kontrol grubunda bulunan katılımcılara ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Self-Ruminasyon Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Araştırmada 3x4'lük (deney/plasebo/kontrol grupları X ön-test/son-test/kalıcılık testi 1-kalıcılık testi 2) split plot desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenlerini, katılımcıların ruminasyon ölçeğinden elde ettikleri puanlar, bağımsız değişkenini ise ÇOKSMP oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçme araçları oturumların başlamasından 2 hafta önce ön-test ölçümü olarak; oturumlardan iki hafta sonra son-test ölçümü olarak; son-test ölçümlerinden 6 hafta sonra ve ondan 4 hafta sonra ise deneysel işlemin kalıcılığını belirlemek amacıyla kalıcılık ölçümü olarak, deney, plasebo ve kontrol gruplarındaki katılımcılara tekrar uygulanmıştır. Bu ölçümlerden elde edilen verilerin analizinde, ölçüm ve gruplar arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını belirlemek için; tekrarlı ölçümler için iki yönlü ANOVA ve Tukey testi kullanılmıştır. Veriler SPSS 20.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, Çözüm Odaklı Kısa Süreli Yaklaşıma Dayalı Bir Müdahale Programı'nın deney grubundaki katılımcıların ruminasyon düzeylerini azalttığı ve bu durumun kalıcılık ölçümlerinde de korunduğunu ortaya koymuştur. Plasebo ve kontrol gruplarında bulunan katılımcıların ruminasyon ön-test, son-test ve kalıcılık 1-2 testi ölçümlerinden elde ettikleri puanlar arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında araştırmadan elde edilen sonuçlar tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.