Arapça'da zaman kalıpları, kullanım alanları ve Türkçe'deki zamanlarla karşılaştırılması

Prof. Dr. MEHMET ALİ ŞİMŞEK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Böl., Türkiye

Tez Danışmanı: Y.Doç.Dr. Selahattin Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 1997

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

Zaman, eylemle iç içe olan bir olgudur. Çünkü eylemler bir zaman içinde gerçekleşmesi gerekir. Bütün dillerde temel olan üç zaman vardır. Bunlar: Geçmiş zaman, şimdiki zaman ve gelecek zamandır. Eylemin gerçekleştiği zaman, Arapçada fiil ile ifade edilir. Çünkü fiiller, eylemin gerçekleştiği zamanı ifade etmek için vardır. Arapçada fiil, mazi, rnuzari ve muzari fiilin bir versiyonu olarak kabul edilen emir fiili olarak üçe ayrılır. Bu üç kalıp Arapçada zaman sisteminin temelini oluşturur. Mazi fiil geçmiş zamanı, muzari fiil şimdiki ve gelecek zamanı, emir fiili ise gelecek zamanı ifade eder. Fiillerin ifade ettikleri bu zamanlar, fiillerin hiç bir karine olmaksızın kendi içinde sağladıkları sarfı zamandır. Zaman, fiil dışında bazı kalıplarla da ifade edilebilir. Bunlar: İsm-i fail, ism-i meful, isim fiili ve mastardır. Bu kalıpların zaman ifadesi cümle içinde kullanıldığında ortaya çıkar. Bu ise nahvi zamandır. Nahvî zaman cümleyi bir bütün olarak ele almakla anlaşılır. Çünkü burada zamanı belirleyen faktör, zaman kalıbından çok cümlenin akışı ve cümle içindeki karinelerdir. Bu açıdan yani nahvî zaman açısından bakınca mazi fiil şimdiki ve gelecek zamana delalet edebilir. Yine, muzari fiil geçmiş zamanı da ifade edebilir. Fiillerin ve fiil dışındaki kalıpların -M bunlar fiil gibi hüküm görürler- ifade ettikleri zamanlar, cümle içindeki ister lafzî olsun, ister hâlî olsun karinelerin bilinmesiyle anlaşılır. İki bölümden oluşan Arapçada Zaman Kalıplan, Kullanım Alanları ve Türkçedeki Zamanlarla Karşılaştırılması adlı çalışmamızın birinci bölümünde bu sarfı ve nahvî zaman ifadelerinin ortaya çıktığı yerler, kullanım alanları ile birlikte incelenmiştir. İkinci bölümde Türkçe Zaman Kalıplanma Arapça denk karşılıkları verilerek bir karşılaştırmaya gidilmiştir. Böylece, Arapça ve Türkçe açısından zaman ifadelerinin öğrenim ve öğretiminin kolaylaştırılması amaçlanmıştır.