Doğum Eyleminin 4. Evresindeki Obez Kadınlarda Beden Algısının Benlik Saygısı ve Emzirme Tutumuna Etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Gülbahtiyar Demirel
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırma, doğum eyleminin 4. evresindeki obez kadınlarda
beden algısının benlik saygısı ve emzirme tutumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla
yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan araştırma Sivas merkezinde yer alan Sivas
Numune Hastanesi Doğum Sonu Servisi ve Kadın Doğum Ameliyat Servisi’nde
yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü güç analizi kullanılarak hesaplanan araştırmada
örneklem hacmi; =0,05 anlamlılık düzeyinde, 1-
=0,95 güven aralığında,
=0,20 hata riski ile 1-β=0,80 güçte toplam kişi sayısı 602 (301 obez kadın, 301 normal kilolu kadın) olarak tespit edilmiştir.
Araştırmanın verileri araştırmacılar
tarafından literatür bilgisi doğrultusunda oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu”,
“Beden Algısı Ölçeği”, “Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği” ve “Emzirme Tutumunu
Değerlendirme Ölçeği” ile toplanmıştır. Uygulamaya
geçmeden önce etik kuruldan (etik karar no:2018-01/09) ve çalışmanın yapılacağı
kurumdan (19448395-044 sayılı) yazılı izin alınmıştır. Çalışma kriterlerine uyan bireylere (okur
yazar olması, herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmaması, çalışmaya katılmaya
gönüllü olması vb.) araştırmanın amacı ve içeriği hakkında bilgi verilmiş ve
katılımları için yazılı onamları alınmıştır. Araştırmacı tarafından BKİ
hesaplanarak kadınlar normal kilolu (BKİ: 18,5 ile 24,9 arasında) veya obez
(BKİ: >30) grubunda yer almıştır. Formlar araştırmacı tarafından doğumdan
hemen sonraki ilk 2 saat içerisinde lohusanın bulunduğu odada yüz yüze görüşme
tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin
değerlendirilmesinde student t testi, Spearman korelasyon testi, Man Whitney U
testi, Kruskal Wallis H testi, Ki-kare testi kullanılmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde istatistiksel anlamlılık 0,05 önem düzeyinde incelenmiş
olup SPSS 23 versiyonu kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, normal kilolu
kadınlarda beden algısı arttıkça emzirme tutum puanları artmakta (p<0,5;
r=0,171), obez kadınlarda ise beden algısı azaldıkça daha düşük düzeyde benlik
saygısı görülmektedir (p<0,05; r=-0,246). Normal kilolu kadın grubunda orta
düzeyde, obez kadın grubunda ise düşük düzeyde benlik saygısı mevcuttur. Normal kilolu kadın grubunda çocuk sayısı
artıkça, obez kadınlarda ise BKİ arttıkça benlik saygısı düzeyi azalmaktadır.
Elde edilen bu sonuçlar
doğrultusunda kadınların; biyo-psiko-sosyo-kültürel açıdan değerlendirilerek ebeler tarafından gebelikte alınması gereken kilo ve
maternal obezitenin önemi, komplikasyonları konusunda eğitim ve danışmanlık
verilmesi, aşırı kilolu ve obez olan kadınların normal ağırlığa
ulaştıktan sonra gebe kalmaları konusunda bilinçlendirilmesi, gebenin gebelik esnasında alması gereken kilo miktarının
belirlenmesi ve her antenatal izlemde kilo takibinin yapılması, bu doğrultuda
gebeye beslenme ve egzersiz eğitiminin verilmesi, obez kadınların diyetisyene
yönlendirilmesi, emzirmenin teşvik edilmesi ve
desteklenmesi, bu konuyla ilgili rehberler
oluşturulması ve aile planlaması hizmetlerinin ve prekonsepsiyonel
danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Beden algısı, Benlik
saygısı, Doğum eylemi, Emzirme
tutumu, Maternal obezite, Ebe