Doğum Eyleminin 4. Evresindeki Obez Kadınlarda Beden Algısının Benlik Saygısı ve Emzirme Tutumuna Etkisi


Arş. Gör. Dr. MERVE KURT

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülbahtiyar Demirel

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma, doğum eyleminin 4. evresindeki obez kadınlarda beden algısının benlik saygısı ve emzirme tutumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan araştırma Sivas merkezinde yer alan Sivas Numune Hastanesi Doğum Sonu Servisi ve Kadın Doğum Ameliyat Servisi’nde yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü güç analizi kullanılarak hesaplanan araştırmada örneklem hacmi; =0,05 anlamlılık düzeyinde, 1-=0,95 güven aralığında, =0,20 hata riski ile 1-β=0,80 güçte toplam kişi sayısı 602 (301 obez kadın, 301 normal kilolu kadın) olarak tespit edilmiştir.

Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından literatür bilgisi doğrultusunda oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu”, “Beden Algısı Ölçeği”, “Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği” ve “Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği” ile toplanmıştır. Uygulamaya geçmeden önce etik kuruldan (etik karar no:2018-01/09) ve çalışmanın yapılacağı kurumdan (19448395-044 sayılı) yazılı izin alınmıştır. Çalışma kriterlerine uyan bireylere (okur yazar olması, herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmaması, çalışmaya katılmaya gönüllü olması vb.) araştırmanın amacı ve içeriği hakkında bilgi verilmiş ve katılımları için yazılı onamları alınmıştır. Araştırmacı tarafından BKİ hesaplanarak kadınlar normal kilolu (BKİ: 18,5 ile 24,9 arasında) veya obez (BKİ: >30) grubunda yer almıştır. Formlar araştırmacı tarafından doğumdan hemen sonraki ilk 2 saat içerisinde lohusanın bulunduğu odada yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde student t testi, Spearman korelasyon testi, Man Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Ki-kare testi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde istatistiksel anlamlılık 0,05 önem düzeyinde incelenmiş olup SPSS 23 versiyonu kullanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, normal kilolu kadınlarda beden algısı arttıkça emzirme tutum puanları artmakta (p<0,5; r=0,171), obez kadınlarda ise beden algısı azaldıkça daha düşük düzeyde benlik saygısı görülmektedir (p<0,05; r=-0,246). Normal kilolu kadın grubunda orta düzeyde, obez kadın grubunda ise düşük düzeyde benlik saygısı mevcuttur. Normal kilolu kadın grubunda çocuk sayısı artıkça, obez kadınlarda ise BKİ arttıkça benlik saygısı düzeyi azalmaktadır.

Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda kadınların; biyo-psiko-sosyo-kültürel açıdan değerlendirilerek ebeler tarafından gebelikte alınması gereken kilo ve maternal obezitenin önemi, komplikasyonları konusunda eğitim ve danışmanlık verilmesi, aşırı kilolu ve obez olan kadınların normal ağırlığa ulaştıktan sonra gebe kalmaları konusunda bilinçlendirilmesi, gebenin gebelik esnasında alması gereken kilo miktarının belirlenmesi ve her antenatal izlemde kilo takibinin yapılması, bu doğrultuda gebeye beslenme ve egzersiz eğitiminin verilmesi, obez kadınların diyetisyene yönlendirilmesi, emzirmenin teşvik edilmesi ve desteklenmesi, bu konuyla ilgili rehberler oluşturulması ve aile planlaması hizmetlerinin ve prekonsepsiyonel danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilebilir.

 

Anahtar Kelimeler: Beden algısı, Benlik saygısı, Doğum eylemi, Emzirme tutumu, Maternal obezite, Ebe