Kızıl Tilki (Vulpes vulpes) Bağırsak Helmintleri ve Taeniid Tip Cestodlarının Moleküler Karakterizasyonu


Doç. Dr. UFUK EROL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Hıfsı Oğuz Sarımehmetoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

alanına sahip yabani karnivordur. Bu hayvanlar, zoonoz helmintler de dahil birçok bağırsak parazitinin sonkonağıdır. Bu çalışma ile Türkiye’de kızıl tilkilerdeki bağırsak helmintlerinin yaygınlığının araştırılması amaçlanmıştır.

Bu çalışmada, Türkiye’nin farklı illerinden Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’ne gönderilen 103 adet kızıl tilkinin bağırsakları sedimentasyon ve sayım tekniği ile incelenmiştir. İncelenen bağırsak örneklerinin 90 adetinde (%87,37) parazit tespit edilirken, 13’ünde (%12,63) ise herhangi bir parazit türüne rastlanmamıştır. Parazit tespit edilen bağırsak örneklerinde birden çok parazit türüyle enfeksiyonun (%92,23), tek parazit türüyle enfeksiyona (%7,77) oranla daha fazla olduğu görülmüştür. İncelenen bağırsak örneklerinde dört sestod, yedi nematod, iki acantocephala ve bir arthropod olmak üzere üç cins ve 11 türde toplam 17922 adet parazit tespit edilmiştir. Tespit edilen parazitlerin ve oranlarının; Mesocestoides sp. (%56,31), Joyeuxiella echinorhynchoides (%33), Taenia polyacantha (%15,53), Dipylidium caninum (%0,97), Pterygodermatites affinis (%51,45), Toxascaris leonina (%45,63), Uncinaria stenocephala (%33), Oxynema numicidum (%20,38), Toxocara canis (%14,56), Ancylostoma caninum (%12,62), Trichuris vulpis (%1,94), Pachysentis sp. (%37,69), Centrorhynchus sp. (%0,97) ve Linguatula serrata nimfi (%20,38) olduğu görülmüştür. Oxynema numicidum erkek tilkilerde %28,57, dişi tilkilerde ise %10,20 oranında tespit edilmiş ve bu farkın istatistik açıdan önemli olduğu (p<0,05) görülmüştür. Çalışmada tespit edilen ve sadece morfolojik özelliklerine bakılarak tür teşhisleri oldukça zor olan Taenia cinsindeki sestodların tür teşhisleri mt-cox1 gen bölgesinin PZR ve DNA dizi analizi yapılarak ayrıca doğrulanmış ve elde edilen veriler GenBank’a yüklenmiştir.

Bu çalışma ile Türkiye’de ilk defa kızıl tilkilerde Ancylostoma caninum, Oxynema numicidum, Pachysentis sp. ve Centrorhynchus sp. tespit edilmiştir. Ayrıca Türkiye’de ilk defa kızıl tilkilerde tespit edilen Taenia polyacantha’nın DNA dizi analizi ile doğrulanmıştır.

Bu tez çalışması, Türkiye’de kızıl tilkilerin zoonoz helmintler de dahil olmak üzere çok sayıda bağırsak helmint türüne sonkonaklık yaptığını göstermiştir.