Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Fatih Sezek
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Bu araştırmada, "İşbirlikli Tavşan Deliği Stratejisi" ve "Ters çevrilmiş İşbirlikli Tavşan Deliği Stratejisi" şeklindeki iki farklı evrim öğretimi uygulaması, fen bilgisi öğretmen adaylarının Evrim akademik ara başarı testlerinden, Evrim genel başarı testinden ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeğinden aldıkları puanları nasıl etkilemektedir?" sorusunun meta çıkarım yoluyla yanıtlanması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, karma araştırma yaklaşımlarından biri olan açıklayıcı sıralı desen kapsamında yürütülmüştür. İki aşamadan oluşan bu desenin birinci aşamasında nicel veriler toplanarak analiz edilmiştir. Ardından çelişkili gibi görünen ve nicel verilerin açıklama yapmaya yetmediği bulgular tespit edilerek, bu bulgulardaki çelişkilerin nasıl meydana geldiği derinlemesine bir nitel araştırma yürütülerek açıklanmaya çalışılmıştır. Bu nedenle araştırmanın birinci aşaması nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan denk olmayan gruplar ön test-son test karşılaştırma gruplu yarı deneysel yöntemle yürütülmüş; bu doğrultuda Deney 1 ve Deney 2 olmak üzere iki grupla çalışılmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması ise nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan fenomenografik araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Bulgular: Araştırmada Evrim ara başarı testlerinde dersin İşbirlikli Tavşan Deliği stratejisiyle yürütüldüğü Deney 1 grubunun, dersin Ters Çevrilmiş İşbirlikli Tavşan Deliği Stratejisiyle yürütüldüğü Deney 2 grubuna kıyasla daha başarılı olduğu görülmüştür. Evrim genel başarı testinden ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeğinden alınan puanlarda ise iki grup arasından istatistiksel anlamlı bir fark çıkmamıştır. Ayrıca bazı öğretmen adaylarının dönem sonu eleştirel düşünme eğilimleri puanlarında dönem öncesine göre bir düşüş olduğu da tespit edilmiştir. Sonuç: Öğretmen adaylarının biyolojik evrim/evrim kuramı hakkındaki kavram yanılgıları ile Evrim dersi hakkındaki olumsuz görüşleri giderilmiş; eleştirel düşünme eğilimlerinin geliştiği tespit edilmiştir; ancak evrim konularının içeriği somutlaştırılamadığı için akademik başarı konusunda hedeflenen ilerleme sağlanamamıştır.