Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Doç.Dr. Lale Taşkın
Tezin Onay Tarihi: 1995
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Eğitim ve danışmanlık hizmetinin birlikte verilmesinin iyileşme sürecine etkisi, «Doğurganlık döneminde olan bekar ve doğurganlık döneminde ol mayan evli kadınların histerektomi sonrası yaşadıkları psikososyal sorun ların incelenmesi,. Araştırmada eğitim materyali olarak kullanılan "Histerektomi Sonrası?" kitapçığından kadınların taburculuk eğitiminde yararlanma durumlarının belirlenmesi önerilir. IV.3. Özet Bu araştırma, histerektomi ameliyatı öncesi ve sonrası dönemler de uygulanan planlı sağlık eğitim hizmetinin kadınların iyileşme sürecinde (nekahat dönemi) yaşadıkları sorunlar ve çözümlerine etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini Cumhuriyet Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi ile Sivas Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanesinde histe rektomi ameliyatı olan 31'i deney ve 33'ü kontrol grubu olmak üzere 64 kadın oluşturmuştur. Deney grubundaki kadınlara ameliyat öncesi ve sonrası dönemde bu dönemlere ve iyileşme sürecine yönelik eğitim verilmiştir. Araştırmada, veriler dört ayrı form aracılığı ile toplanmıştır. Form I, kadınların tanıtıcı özelliklerini, ameliyat öncesi ve sonrası döneme yönelik bilgisini belirlemek amacıyla, ameliyat öncesi dönemde; Form II ise, ameli yat sonrası yaşadıkları sorunları ve bunlarla başetme durumlarını, bir kadın olarak kendisini nasıl değerlendirdiğini ve iyileşme sürecine yönelik bilgisini belirlemek amacıyla taburculuk öncesi dönemde uygulanmıştır. Taburcu olduktan dört ay sonra kadınlar tekrar görüşmek üzere hastaneye çağrılmış ve bu görüşmede Form III ve Form IV uygulanmıştır. Form III, kadınların iyileşme sürecinde bazı günlük yaşam aktivitelerine yönelik yaptıkları uygulamaları, yaşadıkları sorunları, bunların çözümüne yönelik 71uygulamaları ve bir kadın olarak kendisini nasıl değerlendirdiğini belirlemek amacıyla; "Beck Depresyon Ölçeği" olan Form IV ise, kadınların depresyon düzeyini belirlemek amacıyla kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda iki yüzde arasındaki farkın önemlilik testi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve Mann- Whitney U testi kullanılmıştır. Bu araştırmada elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol grubundaki kadınların sosyo-demografik özellikleri ile yaşam koşullarının özellikleri benzer bulunmuştur. Grupların ameliyat ve taburculuk öncesi dönemlerine yönelik bilgi puan ortalamaları karşılaştırılmış ve deney grubundaki kadınların bilgi puan ortalamasının kontrol grubuna göre çok yüksek olduğu saptanmıştır. Ameliyat öncesi dönemde, ameliyat öncesi ve sonrası dönemlere yönelik eğitim verilen deney grubundaki kadınların ameliyat sonrası dönemde daha az sorun yaşadıkları ve bunların çözümüne ilişkin uygulamaların da doğru olduğu belirlenmiştir. Grupların iyileşme sürecinde yaşadıkları sorunlar karşılaştırılmış ve eğitim verilen deney grubunun sorun ortalama puanının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu, sorunlarını daha kısa sürede çözümlediği ve sorunları çözümleme ortalam puanının da çok daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların bazı değişkenlere göre sorun ortalama puanları karşılaştırılmış ve çalışan kadınların bu puanlarının çalışmayanlara göre daha düşük olduğu görülmüştür. Eğitim verilen deney grubunun psikososyal sorunlarının (kendim bir kadın olarak nasıl gördüğüne, adet görmeme ve çocuk doğuramayacak olma konusundaki düşüncelerine ve cinsel yaşamına ilişkin) kontrol grubun göre daha az görüldüğü saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda histerektomi ameliyatı sonrası görülebilecek sorunlar ve bunların önlenmesinde hemşirelerin eğitici rollerine ve yapabilecekleri etkinliklere göre öneriler de bulunulmuştur.