Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Orta Doğu Ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü, Ortadoğu Sosyolojisi Ve Antropolojisi Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Okan Yeşilot
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Doğu ve Batı dünyanın iki ana kültürel ve coğrafi bölgesinde başka minvallerde gelişen iki farklı bilimsel varlığın döngüsel isimleri olmuştur. Cemil Meriç’in ifadesiyle; “Batı, kültürün vatanıdır. Doğu, irfanın.” Rus yazar Anton Pavloviç Çehov’un deyişiyle her milletin elinde benzer şekilde bir çarpım tablosu olmadığından dünyanın farklı bölgeleri de bilim ile kendi özel ilişkilerini geliştirmiştir. Her milletin dünyaya bakış açıları farklıdır. Bu farklılıklar, düşünce tarzlarındaki farklılıkları da belirlemektedir. Rus milleti de kendine müşahhas bir doğu bilimi (oryantalizm/ şarkiyatçılık) geliştirdi, diyebiliriz. Batı, çoğu zaman Doğu’yu Avrupa emperyalizminin doğal bir mirası olarak ele almayı uygun görmüştür. Rusya, geçmişte uzun bir dönem boyunca hem Avrupa hem de Asya arasında bulunmakla beraber her iki kıta arasında bir taraftan yayılmacılık siyasetiyle topraklarını genişletirken diğer taraftan da doğu ve batı bilgisini sistematik bir şekilde arttırmıştır. Bu araştırmanın amacı; XIX. yüzyıl Rus oryantalizminin Orta Doğu’ya bakış açısının ne/ nasıl olduğu sorusunun doküman incelemesi yoluyla ortaya çıkartılmasıdır. Rus oryantalizmi ülkemizde genelde Türkoloji, Tarih ve İlahiyat bilimi açısından incelenmiştir. Bu araştırma, Rus oryantalizminin Orta Doğu’ya bakışını anlamada sosyolojik doküman incelemesi metoduyla izahının yapılması yönünden; Türkiye’deki literatüre nitel olarak özgün bir çalışma olması ile katkı yapmış olacaktır. Bu kapsamda sosyolojik bir incelemenin Türkiye’deki literatüre olumlu bir katkı sağlayacağı düşünülebilir.