Tarım kredi kooperatiflerinin önemi ve Amasya ili tarım kredi kooperatiflerinin 2014-2018 dönemi finansal analizi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muhasebe, Finans Ve Bankacılık (Interdisipliner) Abd, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Demir (Sivas Cumhuriyet Üniversitesi)

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

ÖZET Tarım Kredi Kooperatifleri, üreticilerin ekonomik çıkarlarını korumak ve özellikle meslek ve geçimleriyle ilgili gereksinimlerini karşılamak amacıyla karşılıklı yardım prensibine dayanılarak kurulan ve tarım sektöründe faaliyet gösteren birey ve işletmelere kaynak sağlayan örgütlerdir. Bu çalışmanın amacı, Tarım Kredi Kooperatiflerinin finansal durumlarını tespit etmektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için Samsun Bölge Birliği bünyesinde bulunan ve Amasya ilinde faaliyet gösteren 16 Tarım Kredi Kooperatifinin 2014-2018 dönemine ait bilanço ve gelir tablolarından faydalanılmıştır. Kooperatiflere ait mali verilere, finansal analiz yöntemlerinden, “Oran (Rasyo) Analiz” ve “Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi)” uygulanmıştır. Analiz sonucunda, cari oran ortalamasının 1,06 olarak gerçekleştiği ve dönen varlıklar vasıtasıyla kısa vadeli borçların ödenmesinde genel olarak başarılı olunduğu; asit-test oranı ortalamasının 0,96 olduğu ve stoklar elden çıkarılmadan da kısa vadeli borçların çok büyük bir bölümünün ödenebildiği; nakit oran genel ortalamasının 0,0159 olarak hesaplandığı ve nakit ve nakit benzeri varlıkları aracılığı ile kısa vadeli borçların ödenmesinde istenilen seviyenin oldukça altında kalındığı; varlıkların ortalama %67’si kadar yabancı kaynak kullanıldığı; borç ve özsermaye dengesini ölçen finansman oranının ortalama %32 ve uzun vadeli borç ödeme gücünü ölçen özsermaye oranının ortalama %33 olarak gerçekleştiği; ticari alacakların ortalama devir hızının 1,13 ve tahsil süresinin 322 gün olduğu ve alacakların tahsilinde zorlanıldığı; stokların yılda 9,92 ve 37 günde bir elden çıkartılabildiği ve bu açıdan alacakların tahsilinden daha iyi bir performans gösterildiği tespit edilmiştir. Ayrıca analize derinlik sağlanması amacıyla etkinlik süresi ile nakit dönüşüm süresi de ele alınmış; etkinlik süresinin yıllar itibariyle azalış gösterdiği ve bu durumun olumlu olduğu; nakit dönüşüm süresinin kısmi olarak artış yönlü bir seyir takip ettiği bu durumun ise olumsuz olduğu belirlenmiştir. Kârlılık oranları açısından 13 kooperatifin net satışlarının ortalama %6’sı kadar net kâr elde ettikleri ve özsermaye kârlılıklarının ortalama %9 olduğu; diğer 3 kooperatifin ise zarar ettikleri görülmüştür. Trend analizi sonuçlarının ise oranlara yapılan yorumları destekler nitelikte sonuçlar verdiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarım, Tarım Kredi Kooperatifi, Finansal Analiz.