Parkinson hastalarında üst ekstremite motor fonksiyonun geliştirilmesinde görev odaklı eğitim temelli telerehabilitasyonun etkilerinin incelenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Arzu Güçlü Gündüz
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Çalışmamız, Parkinson hastalarında (PH) telerehabilitasyon (TR) yoluyla uygulanan görev odaklı eğitimin (GOE) motor semptomlar, üst ekstremite motor fonksiyonları, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemek amacıyla planlandı. Çalışmamıza Hoehn ve Yahr Evre 1- 3 arasında olan 30 Parkinson hastası dahil edildi. Hastalar randomize olarak, GOE-TR grubu (n=15) ve kontrol grubu (n=15) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. GOE-TR grubuna GOE telerehabilitasyon yoluyla uygulanırken, konvansiyonel egzersiz eğitimi ev programı ile verildi. Aynı konvansiyonel egzersiz programı kontrol grubuna da ev programı ile verildi. Eğitim her iki grupta da 6 hafta boyunca haftada 3 gün uygulandı. PH’de bozuklukların ve yetersizliklerin değerlendirilmesi Birleşik Parkinson Hastalığı Değerleme Ölçeği (BPHDÖ) ile; motor semptomlar BPHDÖ-Motor Değerleme bölümü (BPHDÖ-III) ile; üst ekstremite motor fonksiyonu 9 Delikli Peg Testi (9-DPT), Jebsen El Fonksiyon Testi (JEFT), kaba kavrama ve ince kavrama kuvveti ile; günlük yaşam aktivitesi (GYA) BPHDÖ-Günlük Yaşam Aktiviteleri bölümü (BPHDÖ-II) ile; yaşam kalitesi Parkinson Hastalığı Anketi-8 (PHA-8) ile değerlendirildi. Çalışma sonunda, GOE-TR grubunda BPHDÖ, BPHDÖ-III, 9-DPT, JEFT, kavrama kuvveti, BPHDÖ-II ve PHA-8 sonuçlarında gelişme görüldü (p<0.05). Kontrol grubunda ise 9-DPT, JEFT, kavrama kuvveti, BPHDÖ-II ve PHA-8 sonuçlarında gelişme bulunmazken (p>0.05), sadece BPHDÖ ve BPHDÖ-III sonuçlarında gelişme olduğu görüldü (p<0.05). İki grupta da gelişme gösteren BPHDÖ ve BPHDÖ-III sonuçlarındaki değişim miktarı karşılaştırıldığında, gelişme miktarının GOE-TR grubunda daha fazla olduğu bulundu (p<0.05). Çalışmanın sonuçları PH’nin üst ekstremite eğitiminde telerehabilitasyon yoluyla uygulanan GOE’nin motor semptomların şiddetini, üst ekstremite motor fonksiyonlarını, günlük yaşam aktivitelerini ve yaşam kalitesini geliştirdiği göstermektedir.