Muhammed b. Nasr el-Mervezî'nin Hadisçiliği ve es-Sünne Adlı Eserindeki Metodu
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Böl., Türkiye
Tez Danışmanı: Cemal Ağırman
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
İslâm ilim tarihinde özel bir yeri olan hicrî 3. asır, özellikle hadis tarihinin en parlak dönemini teşkil etmektedir. Zira temel hadis kaynaklarının çoğu bu dönemde kaleme alınmış, hadis ilmine damga vuran pek çok şahsiyet bu dönemde yaşamıştır. Bu sebeple, söz konusu dönemle ilgili yapılacak her türden çalışma, hadis tarihinin altın çağı olarak nitelenen bu döneme ışık tutması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmada, söz konusu asırda yaşayıp özellikle hadis ve fıkıh ilimlerindeki derinliğiyle öne çıkan Muhammed b. Nasr el-Mervezî'nin (öl. 294/906) hadisçiliği ve es-Sünne adlı eseri ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle yaşadığı dönemdeki siyâsî ve ilmî durum hakkında genel bilgiler verilmiş, hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserlerine dair geniş malumat sunulmaya çalışılmıştır. Ardından, Mervezî'nin, gerek eserleri gerek kaynaklardaki rivâyetleri ve görüşleri incelenmek suretiyle hadis ilmindeki yetkinliği, birikimi, bir râvî olarak metodu, bu ilme olan katkıları irdelenmiş ve hadis ilminin birçok dalında yetkinliğe sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın son bölümünde ise günümüze ulaşabilen az sayıdaki eserlerinden biri olan es-Sünne adlı eseri detaylı bir şekilde tetkik edilerek Kitâbü's-Sünne literatürü içerisindeki yeri tespit edilmeye, öne çıkan özellikleri, muhtevası ve metoduna dair geniş bir bilgi sunulmaya çalışılmıştır. Birçok meziyete sahip olduğunu düşündüğümüz eserin, Kitâbü's-Sünne literatürü içerisinde orijinal bir muhtevaya sahip olduğu ve Mervezî'nin, eserde Kur'ân-sünnet ilişkisine dair bazı özgün görüşler ortaya koyduğu görülmüştür. Ayrıca hicrî 3. asır âlimlerinden olan Mervezî'nin es-Sünne adlı eserini incelemek, o dönemin anlayışını ve fikrî yapısını yansıtması bakımından da önem arz etmektedir.