Kapsayıcı Eğitim Bağlamında Değerler Eğitimi Konularının Öğretimi Amacıyla Türk Kültürü İçerikli Animasyon Materyalinin Geliştirilmesi

Creative Commons License

ERŞAHİN Z. T., ERSOY M.

Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, cilt.15, sa.1, ss.575-608, 2026 (TRDizin)

Özet

Araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim düzeyindeki çocuklara yönelik kapsayıcı eğitim anlayışı çerçevesinde değerler eğitimi konularının öğretimini hedefleyen, Türk kültürü temalı çizgi film öğretim materyali geliştirmektir. Çalışmada Tasarım ve Geliştirme Araştırması (TGA) yöntemi benimsenmiş; materyal geliştirme sürecinde ADDIE öğretim tasarımı modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, “kapsayıcı eğitim”, “değerler eğitimi”, “erken çocukluk eğitimi”, “özel eğitim” ile “öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme” alanlarında deneyime sahip farklı disiplinlerden toplam 108 katılımcı (akademisyenler, öğretmenler, lisans ve lisansüstü öğrenciler) oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme kapsamında ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veri toplama sürecinde, araştırmacıların geliştirdiği, “Kapsayıcı Eğitim Bağlamında Değerler Eğitimi Konularının Öğretimi Amacıyla Türk Kültürü Temalı Animasyon Materyali Değerlendirme Formu” isimli yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş; analiz süreci MAXQDA Analytics Pro yazılımıyla yürütülmüştür. Geçerlik ve güvenirliğini sağlamak amacıyla uzman görüşüne başvurulmuş; tutarlılık ve teyit incelemesi yapılmıştır. Araştırma bulguları, geliştirilen materyallerin sosyal-duygusal kazanımlar sağlama, kültürel ögeler aracılığıyla değer aktarımına katkıda bulunma ve kapsayıcı eğitim ilkelerine belirli ölçüde yanıt verme açısından etkili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte içeriklerde, “kapsayıcılık” düşüncesinin detaylandırılması, değerlerin içselleştirilmesine yönelik geliştirilmeler yapılması, kültürel temsillerin çocukların yaşam deneyimleriyle uyumlu biçimde somutlaştırılması ile özel gereksinimli birey temsillerinin daha işlevsel ve pedagojik olarak anlamlı biçimde düzenlenmesi gerektiği önerileri sunulmuştur.
The aim of this study is to develop a Turkish culture-themed animation material designed to support the teaching of values education to preschool children within the framework of inclusive education. The study was conducted using the Design and Development Research method, and the ADDIE instructional design model was followed throughout the material development process. The study group consisted of 108 participants from various disciplines, including academics, teachers, undergraduate students, and graduate students with experience in inclusive education, values education, early childhood education, special education, and instructional technologies and material development. The participants were selected through criterion sampling, one of the purposive sampling methods. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researchers, titled “Evaluation Form for Turkish Culture-Themed Animation Material for Teaching Values Education in the Context of Inclusive Education.” The data were analyzed through descriptive analysis using MAXQDA Analytics Pro software. To ensure the validity and reliability of the study, expert opinions were obtained, and consistency and confirmability checks were carried out. The findings indicate that the developed materials were effective in supporting social-emotional learning outcomes, contributing to the transmission of values through cultural elements, and addressing the principles of inclusive education to a certain extent. However, the results also suggest that the concept of inclusiveness should be elaborated further in the content, the internalization of values should be supported more strongly, cultural representations should be concretized in ways that are consistent with children’s lived experiences, and representations of individuals with special needs should be organized in a more functional and pedagogically meaningful manner.