Ortaokul Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama ve Empati Düzeylerinin Açik Uçlu Sorular Yoluyla İncelenmesi


Un B., Öztürk H. N., Kara B. N., Bakır B., Moroğlu N., Alpayar Ç.

ICER 2ND INTERNATIONAL CONFERENCE ON EDUCATION RESEARCHE, Sivas, Türkiye, 15 - 17 Mayıs 2026, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: Sivas
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, orta okul öğrencilerinin empati düzeyleri ile okuduğunu anlama performansları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca öğrencilerin açık uçlu yanıtlarında duygusal çıkarım ve destekleyici tepki verme becerilerinin ortaya çıkma düzeyinin okuduğunu anlama performansı bağlamında belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, nicel araştırma modellerinden tarama araştırması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen yaklaşık 170 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından yazılan “Hayalimdeki Dünya” başlıklı öykü metnine dayalı yapılandırılmış yedi açık uçlu maddeden oluşan bir okuduğunu anlama testi kullanılmıştır. Test, PIRLS (Uluslararası Okuma Becerilerinde Gelişim Araştırması) sınıflamasına dayalı olarak yapılandırılan metinde açıkça ifade edilen fikri bulma, metinde açıkça ifade edilmeyen fikri bulma ve bilgi ve deneyimleri kullanma düzeylerinde ölçmeye yönelik yapılandırılmış açık uçlu maddelerden oluşmaktadır. Puanlayıcı güvenirliği için eşzamanlı olarak ve soruların sırayla ele alınmasıyla gerçekleştirilen puanlamada, araştırmacıların geliştirdiği dereceli puanlama anahtarları kullanılmıştır. Verilerin analizinde öncelikle öğrenci yanıtlarının dereceli puanlama anahtarında belirtilen yanıt kodlarına dağılımlarının farklı empati düzeylerindeki bireylerde nasıl farklılık gösterdiği betimsel analizler ve ortalama karşılaştırma testleri ile incelenecektir. İkinci araştırma sorusuna yanıt olarak öğrencilerin bilişsel ve duygusal empati düzeylerindeki bireylerin PIRLS sınıflamasının dört düzeyindeki maddelerdeki performanslarının farklılık gösterip göstermediği incelenecektir. Son olarak okuduğunu anlama puanları ile bilişsel ve duygusal empati puanları arasındaki ilişkiler incelenecektir. Ayrıca öğrencilerin destekleyici tepki üretme düzeyleri, empati boyutları açısından karşılaştırılacaktır. Çalışmada, empati düzeyi yüksek öğrencilerin özellikle duygusal çıkarım yapma ve destekleyici tepki üretme gerektiren maddelerde daha başarılı olmaları beklenmektedir. Araştırmanın, okuduğunu anlama becerisinin duygusal ve sosyal boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesine katkı sunması beklenmektedir.