Gazi Osman Paşa ve Plevne Müdafaası’nın İçerde ve Dışarda Uyandırdığı Akisler


Babacan H., Yüksel A.

II. Uluslararası Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa ve Dönemi Sempozyumu, Tokat, Türkiye, 5 - 07 Nisan 2017, ss.126-137

  • Basıldığı Şehir: Tokat
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.126-137

Özet

93 Harbi olarak da bilinen 1877-78 Rus Harbi, Osmanlı İmparatorluğu için tam bir faciayla neticelenmiştir. Savaş sonunda imzalanan Berlin Antlaşması o neticenin resmîvesikasıdır. Nitekim imparatorluğun toplam toprağının beşte ikisi, nüfusunun ise beşte biri (5.5 milyon) artık yoktur. Bu kayıplar göz önünde bulundurulunca Osmanlılar açısından savaş içi gelişmeler hakkında konuşulmaya veya yazılmaya değer bir husus olmadığı düşünülebilir. Ancak Plevne Müdafaası o düşünceyi geçersiz kılar. Osmanlı askerlerinin savaş içerisinde tek yüz aklığı gösterdikleri cephe olarak kayıtlara geçen Plevne her şeyden evvel Türk askerinin tarihte gösterdiği direnç ve kahramanlık hikâyelerinin en güzide örneklerinden birisidir. Plevne, Gazi Osman Paşa kumandasında sayıca çok üstün olan Ruslara karşı büyük bir yokluk içerisinde tam 145 gün süren emsalsiz bir savunmadır. Bu münasebetle türkülere, marşlara konu olmuş, ilham vermiştir. Dahası yankıları sadece Osmanlı topraklarıyla sınırlı kalmamış, neredeyse o gün bütün Avrupa’da hissedilmiştir. İşte bu çalışma, o yankıları mevcut literatürün yanında Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nden temin edilen bazı vesikalar ışığında ortaya koymak arzusundadır. Daha savaş bitmeden Gazi Osman Paşa’nın uyguladığı yeni savunma stratejisinin askerî tarih kitaplarında yerini alması, bu münasebetle ününün Osmanlı sınırlarının çok ötesine taşması, bunun göstergesi olarak Edward ve Racamier adlı şahısların paşa için bir marş bestelemeleri, yabancı devletlerin paşa adına zafer madalyaları göndermeleri, Viyana’da paşa lehinde tezahürat yapılması, Macaristan’da miting düzenlenmesi, ayrıca gerek Gazi Osman Paşa’nın gerekse Plevne müdafaasının günlerce Batı basınında yer alması ve Peşte’de şenliklerle kutlanması vesikalara yansıyan yankılardan en dikkat çekici olanlarıdır

The 1877-1878 Ottoman- Russian War known as 93 War finished with disaster totally for the Ottoman Empire. The Berlin Treaty signed in the end of the war is the official page of this result. Thus the two-fifth of the land of the Empire and the one-fifth of the population (5,5 million) are not there anymore. When those lost considered, it may be able to think that the developments in the war have not enough value to speak or write. However, the Pleven Defense nullifies this idea. The Pleven recorded the only successful front of the Ottoman soldiers in the war, firstly one of the best samples of the Turkish soldiers’ resistance and heroic histories in the history. Pleven was a unique defense which commanded by Gazi Osman Pasha in a big absence opposite to the Russians who were outnumber from the Ottomans during 145 day. In this regard, it was subject of the Turkish folk songs, anthems and it had inspired them. Moreover, its echoes were not limited in the Ottoman lands and felt nearly in all Europe in those days. In this study, we want to put forth these echoes in the light of some documents taken from the Prime Ministry Ottoman Archive as well as the available literature. Taking place in the history books of the new defense strategies made by Gazi Osman Pasha even before the war was over, overflowing of his fame beyond the Ottoman territories from this cause, composing of one anthem for the pasha by the persons named as Edward and Recaimer, sending victory medals on behalf of the pasha by the foreign states, cheering in favor of the pasha in Vienna, making meeting in Hungary, besides publishing about both Gazi Osman Paşa and the Pleven Defense in the West press for days and celebrating with the festivals in Budapest are amongst the echoes reflected from the document