Akademik Veri Yönetim Sistemi
INTERNATIONAL FOOD AGRICULTURE AND VETERINARY SCIENCES CONGRESS, Şanlıurfa, Türkiye, 14 - 15 Aralık 2025, ss.329-332, (Tam Metin Bildiri)
Nanoteknoloji, nanometre ölçeğinde malzemelerin, maddelerin veya elementlerin yapısının manipüle edilmesini ve 1,0 nm ile 100 nm arasında yapılar üretilmesini ifade etmektedir. Nanoteknolojinin temelini oluşturan nanopartiküller ise küçük boyut, yüksek yüzey alanı, yüzey yükü, yüksek katalitik verimlilik, daha güçlü adsorpsiyon yeteneği gibi benzersiz özelliklere sahiptir. Altın, gümüş, bakır, çinko oksit gibi birçok metal ve metal oksit nanopartiküller mevcuttur. Nanopartiküller başta veteriner hekimlik, tıp, gıda teknolojisi, kimya, malzeme, elektronik olmak üzere birçok alanda kullanım alanı bulan kapsamlı bir materyal olarak karşımıza çıkmaktadır. Veteriner sahada başta hayvan yetiştiriciliği ile hastalıkların teşhisi ve tedavisi amacıyla kullanım alanı bulmaktadır. Bunların yanı sıra hayvanlarda üreme veriminin artırılması amacıyla da kullanılmaktadır. Nanopartiküller bağırsaktaki emilimi artırmaları, dağılım üzerinde etkiler göstermeleri, biyoyararlanım ve gelişmiş antimikrobiyal etki gibi çeşitli özelliklere de sahiptir. Çinko oksit nanopartiküller (ZnO-NP) uzun süredir veteriner sahada at yetiştiriciliğinde kullanım alanı bulan metal oksit nanopartiküllerdir. At yetiştiriciliğinde, antibiyotik direncini önlemek, sindirim bozukluklarını engellemek, yemlerin toksik kirleticileri olarak bulunan fungal metabolitlerin (mikotoksinler) oluşumunu engellemek, bağırsak sağlığı yönetimi ve yem verimliliğinin artırılması amaçlarıyla kullanılmaktadır. Atlarda ZnO-NP' lerin (30 ppm) yem sindirilebilirliğini, gaz üretimini, uçucu yağ asitlerinin (UYA) salınımını iyileştirdiği ve periodontal hastalıkları önlediği (40 ppm), dışkıda mineral salınımını azalttığı ve at türlerinde bağırsak sağlığını iyileştirdiği (1200 mg/kg diyet) ortaya konmuştur. Ayrıca, 30 ve 60 mg/kg diyetteki ZnO- NP'ler antioksidan ve antiinflamatuar etkiler gösterdiği ve yara iyileşmesini hızlandırıcı etki meydana getirdiği belirtilmiştir.