Akademik Veri Yönetim Sistemi
14TH INTERNATIONAL NEW YORK ACADEMIC RESEARCH CONGRESS ON SOCIAL, HUMANITIES, ADMINISTRATIVE, AND EDUCATIONAL SCIENCES, Alabama, Amerika Birleşik Devletleri, 12 - 14 Aralık 2025, ss.2424-2432, (Tam Metin Bildiri)
Kimya eğitiminin temel bileşenlerinden biri olan deneysel uygulamalar, öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme ve bilimsel yöntem becerilerini geliştirmede kritik bir rol oynamakta; aynı zamanda bilimsel okuryazarlıklarının güçlenmesine katkı sağlamaktadır (Güngör Seyhan, 2024a). Bununla birlikte, kalabalık sınıf ortamları, zaman kısıtları, laboratuvar donanımı eksiklikleri ve sınav odaklı öğretim anlayışı gibi faktörler, laboratuvar çalışmalarının öğretim programlarıyla bütünleşmesini güçleştirmektedir (Abdullah, Mohamed ve Ismail, 2007; Sharifah ve Lewin, 1993). Özellikle gelişmekte olan ülkelerde kaynak yetersizliği ve yüksek maliyetler, deney temelli öğrenmenin sürdürülebilir biçimde uygulanmasını daha da sınırlamaktadır (Cresswell, 2012; Ali ve diğ., 2024; Urassa ve Osaki, 2002). Bu çalışma, söz konusu sınırlılıklara yönelik olarak mikro ölçekli kimya deneylerini tanıtmayı, bu yaklaşımın kimya eğitimine sağladığı pedagojik, güvenlik ve sürdürülebilirlik temelli katkıları ortaya koymayı ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öğrenci merkezli, deneyimsel ve beceri odaklı yapısıyla uyumunu tartışmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, az miktarda kimyasal kullanımına dayanan, güvenli ve çevresel etkisi düşük mikro ölçekli deney tasarımları ele alınmış; ortaöğretim (9–12. sınıflar) Kimya dersi kapsamında kullanılmak üzere öğrenci çalışma kâğıtları ve öğretmen yönergelerinden oluşan çift bileşenli deney materyalleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca, mikro ölçekli kimya yaklaşımının sınıf içi uygulanışını somutlaştırmak amacıyla tek bir örnek deney uygulamasına (10. sınıf) yer verilmiş; bu uygulama üzerinden bilimsel süreç becerileri, kavramsal öğrenme ve öğretim programı uyumu bağlamında değerlendirmeler yapılmıştır. Son olarak, mikro ölçekli deneylerin ortaöğretim kimya öğretiminde daha yaygın ve sürdürülebilir biçimde kullanılabilmesine yönelik uygulamaya dönük öneriler sunulmuştur. Bu yönüyle çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu, erişilebilir ve pedagojik açıdan bütüncül bir mikro ölçekli kimya laboratuvarı yaklaşımı için kavramsal bir çerçeve ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Mikro ölçekli kimya, kimya eğitimi, sürdürülebilir laboratuvar uygulamaları, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli