Akademik Veri Yönetim Sistemi
The Journal of International Social Studies Education, cilt.7, sa.1, ss.81-96, 2025 (Hakemli Dergi)
Bu çalışma, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında yenilenen Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın (2024), öğrencilere aktif vatandaşlık yeterliliğini kazandırma yaklaşımını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak üzere, araştırma doküman analizi esasına dayalı bir eş zamanlı iç içe geçmiş karma yöntem deseni kullanılarak tasarlanmıştır. Programın aktif vatandaşlık boyutlarını (siyasi katılım, sosyal sorumluluk ve ahlaki sorumluluk) nicel ve nitel içerik analizi teknikleriyle inceleyerek, bu boyutların programda nasıl yapılandırıldığı sistematik olarak ortaya konmuştur. Niceliksel bulgular, programın Ahlaki Sorumluluk boyutuna yüksek düzeyde yeriverdiğini ve özellikle temel değerler arasında yer alan vatanseverlik ve sorumlu karar verme değerlerine yoğun bir yer ayrılması, etik temelin güçlü tutulduğunu göstermiştir. Nitel bulgular, vatandaşlık okuryazarlığı gibi yenilikçi bileşenler ve eylem-değer-eğilim (E-D-E) çerçevesi aracılığıyla pasif vatandaşlık yaklaşımından net bir şekilde uzaklaşıldığını kanıtlamaktadır. Programda yer alan beceriler 4. sınıftan 7. sınıfa kadar kademeli olarak sivil eyleme dönüştürme, müzakere ve sosyal adalet/küresel sorumluluk odaklarına doğru ilerlettiği tespit edilmiştir. Bu gelişimsel kurgu, aktif vatandaşlık kavramını geleneksel siyasetin ötesine taşıyan çağdaş bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Sonuç bölümünde, programın güçlü teorik altyapısının sürdürülebilirliği için öğretmen yeterliliği ve uygulamaya yönelik kritik pedagojik desteğin önemi vurgulanmıştır.
This study aims to examine the Ministry of National Education’s (MNE) renewed Social Studies Curriculum (2024) within the framework of the Turkish Century Education Model (TYMM) to assess students’ approach to acquiring active citizenship competencies. To achieve this objective, the research was designed using a concurrent intertwined mixed methods design based on document analysis. The program’s active citizenship dimensions (political participation, social responsibility, and moral responsibility) were examined using quantitative and qualitative content analysis techniques, systematically demonstrating how these dimensions are structured within the program. The findings indicate that the curriculum structures active citizenship through a holistic approach, shifting its primary focus to the Moral Responsibility and Social Responsibility dimensions. A substantial majority of the learning outcomes were categorized under Moral Responsibility, and the core competency codes of Patriotism and Responsible Decision-Making were identified as the most dominant elements. These results suggest that the curriculum primarily positions active citizenship as a national and ethical duty. To achieve this, the program ensures a spiral progression of learning outcomes from Grade 4 to Grade 7 and proposes Reflective Inquiry strategies such as Project-Based Learning and Debate to support the capacity for action. However, the Political Participation dimension remained the least frequent among all dimensions, and the Citizenship Literacy competency was comparatively sparse, indicating a move away from institutional politics and the development of critical political consciousness. In conclusion, the TYMM curriculum possesses a theoretically strong potential for cultivating active citizenship, though realizing this potential in practice requires strengthening teachers’ pedagogical competence in active learning methods.