Yaşlı Hastalarda Acil Nörogörüntülemenin Tanısal Getirisi ve Prognostik Değeri: Glasgow Koma Skalasının Rolü

Creative Commons License

Başpinar N., Sönmez P., Salk I.

Namık Kemal Tıp Dergisi, cilt.14, sa.3, ss.234-242, 2026 (ESCI, Scopus, TRDizin)

Özet

Amaç: Nörolojik semptomlarla başvuran yaşlı hastalarda acil nörogörüntüleme giderek daha sık kullanılmaktadır; ancak bu popülasyonda tanısal verim ve klinik sonuçlara ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışmada, yaşlı acil servis hastalarında bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntülemenin (MRG) tanısal performansı değerlendirilmiş, ayrıca görüntüleme bulguları ile birlikte Glasgow Koma skalası (GKS) skorunun prognostik önemi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, Ocak-Mart 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak bir acil servise travma dışı nörolojik semptomlarla başvuran ve beyin görüntülemesi yapılan, 65 yaş ve üzerindeki 743 hasta dahil edildi. Demografik özellikler, başvuru semptomları, GKS skorları, görüntüleme bulguları, hastaneye yatış durumu ve mortalite verileri analiz edildi. Anormal görüntüleme bulgularını ve klinik sonuçları öngören faktörler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışma grubunun ortalama yaşı 77,1±7,7 yıl olup hastaların %52,8’i erkekti. BT’de hastaların %20,7’sinde, MRG’de ise %36,1’inde anormal bulgu saptandı. En sık görülen patoloji serebrovasküler olaydı (BT: %12,0; MRG: %26,7). Anormal GKS (<15), anormal görüntüleme bulguları ile ilişkiliydi (BT: %28,5’e karşı %17,8; MRG: %46,7’ye karşı %33,1). Mortalitenin %1,3 olduğu ve yalnızca GKS’si anormal olan hastalarda görüldüğü belirlendi. Bilinç değişikliği bulunan hastalarda mortalite oranları görüntüleme bulgularına göre farklılık gösterdi: BT anormal %8,8, MRG anormal %14,0, BT normal %3,5 ve MRG normal %2,0. Anormal görüntüleme bulguları, belirgin derecede daha yüksek hastaneye yatış oranları (BT: %79,9’a karşı %20,9; MRG: %87,3’e karşı %24,5) ve artmış mortalite olasılığı ile ilişkili bulundu [BT: olasılık oranı (OR)=3,9, %95 güven aralığı (GA): 1,1-13,8; MRG: OR=11,0, %95 GA: 1,3-92,4]. Sonuç: MRG, nörolojik acillerle başvuran yaşlı hastalarda BT’ye göre daha yüksek tanısal verim sağlamıştır. Normal GKS, kısa dönem mortalite açısından güçlü bir negatif öngörücü olarak bulunmuştur. GKS’nin nörogörüntüleme bulguları ile birlikte değerlendirilmesi, etkili risk sınıflandırması yapılmasına olanak sağlamakta ve acil serviste klinik karar verme sürecini desteklemektedir. Bilinç değişikliği olan (GKS <15) hastalarda nörogörüntüleme ek prognostik değer sağlamış; mortalite riski normal görüntülemeden anormal görüntülemeye doğru kademeli olarak artmış ve en yüksek risk anormal MRG bulgusu olan hastalarda gözlenmiştir.
Aim: Emergency neuroimaging is increasingly used in older adults with neurological symptoms; however, evidence on diagnostic yield and outcomes in this population remains limited. This study evaluated the diagnostic performance of computed tomography (CT) and magnetic resonance imaging (MRI) in older adult emergency patients and assessed the prognostic significance of Glasgow Coma scale (GCS) combined with imaging findings. Materials and Methods: This retrospective study included 743 patients aged ≥65 years who presented to a tertiary emergency department between January and March 2025 with non-traumatic neurological symptoms requiring brain imaging. Demographics, symptoms, GCS scores, imaging findings, hospital disposition, and mortality were analyzed. Logistic regression identified predictors of abnormal imaging and clinical outcomes. Results: The cohort (mean age 77.1±7.7 years; 52.8% male) had abnormal CT findings in 20.7% of patients and MRI abnormalities in 36.1%. Cerebrovascular accidents were most common (CT: 12.0%, MRI: 26.7%). Abnormal GCS (<15) was associated with abnormal imaging (CT: 28.5% vs. 17.8%; MRI: 46.7% vs. 33.1%). Mortality was 1.3%, exclusively in patients with abnormal GCS. Among those with altered consciousness, mortality varied by imaging: CT abnormal (8.8%), MRI abnormal (14.0%), CT normal (3.5%), MRI normal (2.0%). Abnormal imaging was associated with substantially higher hospitalization rates (CT: 79.9% vs. 20.9%; MRI: 87.3% vs. 24.5%) and increased odds of mortality [CT: odds ratio (OR)=3.9, 95% confidence interval (CI): 1.1-13.8; MRI: OR= 11.0, 95% CI: 1.3-92.4]. Conclusion: MRI demonstrated higher diagnostic yield than CT in older adults with neurological emergencies. A normal GCS was a strong negative predictor of short-term mortality. Combining GCS with neuroimaging findings enables effective risk stratification and supports clinical decision- making in emergency care. In patients with altered consciousness (GCS <15), neuroimaging provided additive prognostic value, with mortality risk increasing stepwise from normal to abnormal imaging findings, highest in those with abnormal MRI.