Akademik Veri Yönetim Sistemi
Fen Eğitiminin Dijital Çağ Yolculuğu: Kuram, Araştırma ve Uygulamada Yeni Yönelimler, ORHAN AHMET TURAN, Editör, Özgür Yayınları, Gaziantep, ss.33-52, 2025
Bu çalışmada, sürdürülebilirlik eğitimi bağlamında Dijital Fen Öğrenme
Ekosistemlerinin (DFÖE) kuramsal ve uygulamalı boyutları derinlemesine
incelenmektedir. Dijital dönüşümün fen eğitiminde yarattığı epistemolojik
kayma ve paradigma değişimi temel alınarak, DFÖE’lerin Sürdürülebilir
Kalkınma Hedefleri’ne (SKH) ulaşmadaki kritik rolü analiz edilmiştir.
DFÖE’ler, Bronfenbrenner’in ekolojik sistem kuramının dijital çağa uyarlanmış
bir uzantısı olarak konumlandırılmakta ve Bağlantıcılık, Yapılandırmacılık ve
Sistem Düşüncesi gibi kuramsal yaklaşımlarla çerçevelenmektedir.
DFÖE’lerin pedagojik uygulamaları, sanal laboratuvarlar, Yapay Zekâ (YZ)
destekli adaptif öğrenme sistemleri ve Artırılmış/Sanal Gerçeklik gibi araçlarla
öğrencilerin eylem odaklı bilgi ve etik sorumluluk becerilerini geliştirmesini
sağlamaktadır. Çalışma, öğrencilerin veri okuryazarlığı ve sistemsel
düşünme gibi 21. yüzyıl becerilerini otantik verilerle nasıl kazandığını
detaylandırmaktadır. Bu ekosistemler, öğrencilerin sadece bilgi edinmesini
değil, aynı zamanda aktif ve sorumlu dijital vatandaşlar olarak yetişmesini
desteklemektedir.
Alanyazın eğilimleri, kısa vadeli bilgi kazanımından uzun vadeli sürdürülebilir
davranış değişikliğine geçişi ve Öğrenme Analitiklerinin (ÖA) etik ve gizlilik
sorunlarını vurgulamaktadır. Sonuç bölümü, politika yapıcılar için müfredat
entegrasyonu, öğretmen yeterlilikleri (özellikle Dijital Yeterlikler- DiKoLAN
çerçevesinde) ve etik veri politikaları açısından somut çıkarımlar sunmaktadır.
Gelecek araştırmalar için ise boylamsal etki çalışmaları ve ÖA ile davranış
izleme konuları önerilmektedir. Bu çalışma, DFÖE’lerin sürdürülebilir bir
geleceğin inşasında fen eğitimine sağladığı dönüştürücü potansiyeli ortaya
koymaktadır.