“MUŇLUK VE ZARLIK” DESTANIYLA “ÇEMBER HAS GÜZEL” VE “ÜÇ BACI” MASALLARINDAKİ BENZERLİKLER
INTERNATIONAL JOURNAL OF TURKISH LITERATURE CULTURE EDUCATION, cilt.11, sa.2, ss.644-656, 2022 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 11 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2022
- Dergi Adı: INTERNATIONAL JOURNAL OF TURKISH LITERATURE CULTURE EDUCATION
- Derginin Tarandığı İndeksler: Academic Search Premier, MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.644-656
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Ortak geçmişe sahip olan kardeş boylar, dünyanın farklı coğrafyalarında
birbirinden bağımsız olarak aynı kültürel kodları, inanç değerlerini ve motifleri
içeren anlatılar ortaya koyabilmektedirler.
Bu çalışma, ortak kültürel yapının benzer anlatıları meydana getirdiğini
savunmaktadır. Burada aynı kültüre, Türk kültürüne mensup bulunan iki Türk
boyuna ait üç farklı anlatıda yer alan ortak epizot ve motif yapısı
değerlendirildi. Bu anlatılardan ilki Kırgız Türklerine ait olan, arkaik
unsurlarla örülü “Muňluk ve Zarlık” destanıdır. Diğerleri ise Türkiye
Türklerine ait olan, Türklerin mitolojik inanç değerlerini de bünyesinde
barındıran “Çember Has Güzel” masalı ile “Üç Bacı” adlı masallardır. Farklı
coğrafyalarda üretilen bu anlatılar, Türklerin mitolojik inanç sisteminde ve
toplumsal yaşamında yer alan unsurları benzer hatta aynı kurguyla ele alması
bakımından dikkate değerdir. Bu makale ile karşılaştırmalı edebiyat ve Türk
dünyası üzerine yapılan çalışmalara yenisi eklenecek, bu çalışma alanlarındaki
örneklerin çeşitliliği artacaktır