Küresel Belirsizliklerle Başa Çıkmak: Türk Bankacilik Sektörünün Reform Sonrası Dönemdeki Finansal Sağlamlığı


Creative Commons License

Tuncay M.

Muhasebe ve Finansman Dergisi, sa.109, ss.155-180, 2026 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 109
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.25095/mufad.1759911
  • Dergi Adı: Muhasebe ve Finansman Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.155-180
  • Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Türk bankacılık sektörü, 2000'li yılların başında, süreçlerde şeffaflığın artırılmasından makroekonomik istikrarın desteklenmesine kadar uzanan yapısal reformlar geçirmiştir. Bu reformlar, sektörün finansal çalkantılar karşısında daha az savunmasız hale gelmesini sağlamıştır. Bununla beraber, o zamandan bugüne kadar bölgesel veya küresel düzeyde belirsizliklere yol açıp finansal piyasalarda istikrarsızlık yaratan birçok dönüşüm de gerçekleşmiştir. Bu çalışma, bankacılık sisteminin küresel belirsizlik faktörlerinden kaynaklanan farklı şoklara nasıl tepki verdiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çünkü, bankacılık sistemini etkileyebilecek potansiyel risk faktörlerini anlamak, finansal sağlamlığı korumak için bir gerekliliktir. Bu bağlamda, araştırmada genel bankacılık sistemi, mevduat bankaları ve sermaye sahipliğine göre banka grupları dikkate alınmıştır. İncelenen küresel belirsizlik faktörleri; finansal belirsizlik, ekonomi politikası belirsizliği, ticaret politikası belirsizliği ve jeopolitik risktir. Finansal sağlamlık göstergesi olarak Z-skoru kullanılmıştır. 2002-2023 dönemi için elde edilen yıllık veriler, “Doğrusal Olmayan Otoregresif Dağıtılmış Gecikme” yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Bulgular, en fazla etkiye sahip belirsizlik faktörünün küresel ekonomi politikası belirsizliği, en az etkiye sahip faktörün ise ticaret politikası belirsizliği olduğunu göstermektedir. Çalışma Türkiye’de farklı banka grupları üzerinde küresel belirsizliklerin etkilerini doğrusal olmayan yöntemlerle inceleyerek mevcut literature katkı sağlamaktadır.
The Turkish banking sector experienced structural reforms in the early 2000s, ranging from increasing transparency in the processes to supporting macroeconomic stability, which later enabled it to be less vulnerable to financial turmoil in the subsequent years. Yet, since than many transformations which gave rise to regional or global uncertainties have occurred, and caused destabilizing effects on financial markets. This study aims to reveal how the banking sector reacts to different shocks in global uncertainty factors. Understanding potential risk factors that may affect the banking sector is necessary to maintain financial soundness. In this context, the overall banking sector, deposit banks, and bank groups according to their capital ownership are considered. The global uncertainty factors considered are financial uncertainty, global economic policy uncertainty, trade policy uncertainty, and geopolitical risk. As the financial soundness indicator, the Z-score is considered. The annual data obtained for the period 2002-2023 were analyzed using the nonlinear autoregressive distributed lag approach. The findings indicate that “Global Economic Policy Uncertainty-GEPU” has the strongest negative effect, while” Trade Policy Uncertainty-TPU” has the weakest. The study contributes in the existing literature by investigating the effects of global uncertainties on different bank groups in Türkiye using a nonlinear method.