BULANIK SWARA VE BULANIK VIKOR MODELİ İLE MR CİHAZI SEÇİMİ

KARAKIS E., Özden H.

Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, cilt.27, sa.3, ss.1045-1062, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, sağlık yöneticilerine tıbbi teknoloji yatırımları için analitik ve sistematik bir karar destek mekanizması sağlamayı amaçlamaktadır. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) sisteminin değerlendirilmesi, maliyet, servis ve garanti koşulları, yazılım uyumluluğu, hasta konforu ve teknik performans gibi çelişkili ve belirsiz özelliklerin eş zamanlı analizini gerektiren karmaşık bir karar verme sürecini içerir. Karar vericilerin değerlendirmelerindeki öznelliği ve verilerdeki belirsizlikleri aşmak için bulanık mantık tabanlı bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu çalışmanın benzersiz yönü, belirsizlikleri ele almak için uzman görüşleri aracılığıyla geliştirilen kriterler kümesidir. Bu çalışmada, kriter ağırlıklandırması Bulanık SWARA ile gerçekleştirilmiş, ardından Bulanık VIKOR algoritması kullanılarak alternatif değerlendirme yapılmıştır. Kriter ağırlıklarını belirlemek ve alternatifleri değerlendirmek için veriler, alanda çalışan uzman hekimlerin görüşlerine dayalı anketler aracılığıyla derlenmiştir. Analiz sonuçları, görüntü kalitesi, toplam sahip olma maliyeti, servis desteği ve hasta konforunun MRG cihazı seçimini belirleyen en temel parametreler olduğunu ortaya koymuştur. Sağlık kurumlarının sürdürülebilir olması için verimli çalışmak stratejik bir gerekliliktir. Yüksek sermaye yoğunluğu gerektiren yatırımlar arasında yer alan tıbbi görüntüleme cihazlarının tedarik süreçleri, yüksek maliyetleri ve karmaşık teknik özellikleri nedeniyle bilimsel metodolojilere dayalı karar alma mekanizmalarını gerektirmektedir. Bu çalışmada kullanılan Bulanık SWARA ve Bulanık VIKOR yöntemleri, uygulanabilir ve etkili yöntemler olarak önerilmektedir
This study aims to provide healthcare managers with an analytical and systematic decision-support mechanism for medical technology investments. The evaluation of a Magnetic Resonance Imaging (MRI) system involves a complex decision-making process requiring the simultaneous analysis of conflicting and uncertain attributes such as cost, service and warranty conditions, software compatibility, patient comfort, and technical performance. To overcome the subjectivity in decision-makers' evaluations and the uncertainties in data, a fuzzy logic-based approach was adopted. The unique aspect of this study is the set of criteria developed through expert opinions in addressing uncertainties. In this study, criteria weighting was performed with Fuzzy SWARA, followed by an alternative assessment using the Fuzzy VIKOR algorithm. The data for determining criteria weights and evaluating alternatives were compiled through surveys based on the opinions of expert physicians working in the field. Analysis results revealed that image quality, total cost of ownership, service support, and patient comfort are the most fundamental parameters determining MRI device selection. For healthcare institutions to be sustainable, operating efficiently is a strategic requirement. Procurement processes for medical imaging devices, which are among high capital-intensive investments, necessitate decision-making mechanisms based on scientific methodologies due to their high costs and complex technical features. The Fuzzy SWARA and Fuzzy VIKOR methods used in this study are proposed as applicable and effective methods.