Online Emzirme Danışmanlığı Örnekleminde Annelerin Emzirme ve Tamamlayıcı Beslenmeye İlişkin Bilgi, Tutum ve Davranışlarının İncelenmesi


Bağlam N., Büyükyıldız Z. B., Tekin T.

Beslenme ve Diyet Dergisi, cilt.54, sa.3, ss.303-315, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 54 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.33076/2026.bdd.2159
  • Dergi Adı: Beslenme ve Diyet Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.303-315
  • Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu çalışma, online emzirme danışmanlığı hizmeti alan annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenmeye ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını incelemek ve bu alanlardaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Bireyler ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde olup Şubat-Haziran 2025 tarihleri arasında online emzirme danışmanlık hizmeti alan ve 0-24 aylık bebeği olan 257 anne ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri online form aracılığı ile sosyodemografik bilgi formu, anne sütü, emzirme ve tamamlayıcı beslenme hakkında bilgi, tutum ve davranışları ölçen sorular ve Iowa Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (IIFAS) kullanılarak toplanmıştır. Ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri, ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.Bulgular: Annelerin IIFAS ortalama puanı 58.1±8.7 olarak saptanmıştır. Annelerin balın ve tuz/şekerin sakıncalarına ilişkin bilgi düzeyi yüksek bulunurken (sırasıyla, %92.6 ve %93.8), ilk 6 ay su verilmemesi gerektiği ve süt yeterliliğinin doğru göstergesi gibi konularda bilgi düzeyi daha sınırlı kalmıştır (sırasıyla, %59.5 ve %66.5). Annelerin %64.6’sı doğumdan sonra ilk saatte emzirmeye başlamış, %35.0’i 6 ay ve üzerinde sadece anne sütü ile beslemiştir. Annenin beden kütle indeksi (BKI) sınıflaması, eğitim, meslek ve doğum şekli IIFAS puanıyla anlamlı ilişkili bulunmuş (p<0.05); yaşa göre vücut ağırlığı- z skoru (WAZ) ve boy uzunluğuna göre vücut ağırlığı z-skoru (WHZ) ile IIFAS arasında zayıf düzeyde negatif ilişki Amaç: Bu çalışma, online emzirme danışmanlığı hizmeti alan annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenmeye ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını incelemek ve bu alanlardaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Bireyler ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde olup Şubat-Haziran 2025 tarihleri arasında online emzirme danışmanlık hizmeti alan ve 0-24 aylık bebeği olan 257 anne ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri online form aracılığı ile sosyodemografik bilgi formu, anne sütü, emzirme ve tamamlayıcı beslenme hakkında bilgi, tutum ve davranışları ölçen sorular ve Iowa Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (IIFAS) kullanılarak toplanmıştır. Ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri, ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.Bulgular: Annelerin IIFAS ortalama puanı 58.1±8.7 olarak saptanmıştır. Annelerin balın ve tuz/şekerin sakıncalarına ilişkin bilgi düzeyi yüksek bulunurken (sırasıyla, %92.6 ve %93.8), ilk 6 ay su verilmemesi gerektiği ve süt yeterliliğinin doğru göstergesi gibi konularda bilgi düzeyi daha sınırlı kalmıştır (sırasıyla, %59.5 ve %66.5). Annelerin %64.6’sı doğumdan sonra ilk saatte emzirmeye başlamış, %35.0’i 6 ay ve üzerinde sadece anne sütü ile beslemiştir. Annenin beden kütle indeksi (BKI) sınıflaması, eğitim, meslek ve doğum şekli IIFAS puanıyla anlamlı ilişkili bulunmuş (p<0.05); yaşa göre vücut ağırlığı- z skoru (WAZ) ve boy uzunluğuna göre vücut ağırlığı z-skoru (WHZ) ile IIFAS arasında zayıf düzeyde negatif ilişki bulunmuştur.Sonuç: Annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenmeye ilişkin bazı temel bilgi düzeyleri yüksek bulunmasına rağmen emzirmeye yönelik tutum puanlarının orta düzeyde bulunması ve bazı emzirme göstergelerinin ulusal verilerin altında kalması, annelerin bilgi, tutum ve davranışlarını birlikte destekleyen eğitim ve danışmanlık girişimlerinin önemini ortaya koymaktadır.: Annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenmeye ilişkin bazı temel bilgi düzeyleri yüksek bulunmasına rağmen emzirmeye yönelik tutum puanlarının orta düzeyde bulunması ve bazı emzirme göstergelerinin ulusal verilerin altında kalması, annelerin bilgi, tutum ve davranışlarını birlikte destekleyen eğitim ve danışmanlık girişimlerinin önemini ortaya koymaktadır.