Bağımsız Denetçiliğe Giriş ve Meslek Yapısının Uluslararası Karşılaştırması

Bağımsız denetiminin güvenilir şekilde yürütülmesinde denetçilerin mesleki yeterliliği, mesleğe kabul koşulları ve gözetimi önemli bir yere sahiptir. Mesleğin kurumsal yapısı ise ülkelerin hukuki ve mesleki geleneklerine göre farklılaşmaktadır. Bu çalışma, Kıta Avrupası yaklaşımını temsilen Türkiye ve Almanya, Anglo-Sakson yaklaşımını temsilen İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD), karma yaklaşımı temsilen Japonya üzerinden, bağımsız denetçilik mesleğine giriş ve lisanslama süreçlerini kamu gözetimi, meslek örgütlenmesi, eğitim, sınav ve deneyim koşulları açısından karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel bir doküman analizine dayanmakta olup, veriler ilgili ülkelerin mevzuat metinlerinden ve uluslararası kuruluşların yayımladığı ülke profillerinden derlenmiştir. Bulgular, seçilen ülkelerde mesleğe girişin; mesleki bilgi, deneyim ve gözetim mekanizmalarının farklı biçimlere dayandığını göstermektedir. Ancak ülkeler arasında kurumsal model açısından belirgin farklılıklar bulunmaktadır. Türkiye'de yapı KGK merkezlidir; Almanya'da kamu gözetimi ile zorunlu meslek örgütlenmesi birleşmiştir; İngiltere'de meslek kuruluşlarını öne çıkmaktadır; ABD'de federal gözetim ile eyalet düzeyindeki lisanslama birbirinden ayrılmıştır; Japonya'da ise bu unsurların bütünleşik bir yapı içinde yer almaktadır.