7551 SAYILI KANUNLA ANONİM ŞİRKET ŞEKLİNDE KURULAN KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNE TANINAN AYRICALIKLAR

Susuz K., ÇITIR E.

Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.16, sa.3, ss.503-535, 2026 (TRDizin)

Özet

Tüm ekonomik sistemlerde devlet az veya çok ekonominin içinde yer alır. Bunun için çeşitli yöntemler kullanır. Ekonomide önemli bir yer tutan anonim şirketler bu açıdan oldukça elverişlidir. Ancak büyük sermayelerin toplandığı ve tabana yayılan bu türden şirketlerde pay sahipleri dışında alacaklılar başta olmak üzere pek çok menfaat sahibi bulunur. Onların menfaatinin de korunması gerekir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda özellikle pay sahiplerinin ve alacaklıların haklarını düzenleyen pek çok hüküm bulunmaktadır. Genel kurula ve kuruluşa ilişkin hükümler bunlar arasında önemli bir yer tutar. Çünkü pay sahipleri şirket işlerine ilişkin haklarını genel kurulda kullanır. Alacaklılar açısından ise şirket malvarlığının ayrı bir önemi bulunmaktadır. Çünkü anonim şirket borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumludur. Bu nedenle malvarlığının özel olarak korunması gerekir. Kuruluş aşamasında ayni sermayeye değer biçilmesi bu açıdan önemlidir. 7551 sayılı Kanunla anonim şirket şeklinde kurulan kamu iktisadi teşebbüslerine kuruluş ve genel kurul başta olmak üzere Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan pek çok hükmün uygulanmayacağı düzenlenmektedir. Söz konusu hukuki düzenleme pek çok açıdan sakıncalıdır. Öncelikle anonim şirket şeklinde kurulan kamu iktisadi teşebbüsleri bakımından kanuni sistem bozulmakta ve menfaat sahiplerinin haklarının nasıl korunacağı sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada söz konusu hukuki düzenleme bu açıdan eleştirilmekte ve gerekli muafiyetlerin sınırlı bir biçimde sağlanması önerilmektedir.
In all economic systems, the state is involved in the economy to a greater or lesser extent. It uses various methods for this. Joint-stock companies, which hold an important place in the economy, are quite convenient in this respect. However, in such companies where large amounts of capital are concentrated and spread across a broad base, there are many stakeholders besides shareholders, primarily creditors. Their interests must also be protected. The law contains many provisions regulating the rights of shareholders and creditors in particular. Provisions relating to the general assembly and establishment are among the important ones. Because shareholders exercise their rights regarding company affairs in the general assembly. For creditors, the company's assets are of particular importance. Because a joint-stock company is liable for its debts only with its assets. Therefore, its assets need to be specially protected. Valuation of in-kind capital during the establishment phase is important in this respect. Code No. 7551 stipulates that many provisions in the Turkish Commercial Code, including those concerning establishment and the general assembly, will not apply to public economic enterprises established as joint-stock companies. This legal regulation is problematic in many respects. Firstly, the legal system is disrupted in the case of public economic enterprises established as joint-stock companies, raising the question of how to protect the rights of stakeholders. This study criticizes this legal regulation from this perspective and proposes that necessary exemptions be provided in a limited manner.