CERRAHİ HEMŞİRELİĞİNDE YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ HASTA EĞİTİMİ: GELENEKSEL BİR DERLEME

Yılmaz Eker P., Kaya İmrek A.

3rd International Kosovo Academic Research Congress, Priştine, Kosova, 1 - 03 Ağustos 2026, ss.800-808, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Doi Numarası: 10.30546/19023.978-9952-610-80-2.2026.100.1137
  • Basıldığı Şehir: Priştine
  • Basıldığı Ülke: Kosova
  • Sayfa Sayıları: ss.800-808
  • Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Yapay zekâ , sağlık hizmetlerinin birçok alanında olduğu gibi cerrahi hemşireliğinde de hasta bakımının planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesinde giderek daha fazla kullanılmaktadır. Son yıllarda özellikle üretken yapay zekâ uygulamalarının gelişmesiyle birlikte hasta eğitiminde kişiselleştirilmiş, erişilebilir ve sürekli destek sağlayan dijital çözümler ön plana çıkmıştır. Cerrahi süreçte hasta eğitimi, bireyin ameliyata hazırlanmasını kolaylaştıran, kaygıyı azaltan, tedaviye uyumu artıran ve postoperatif komplikasyonların önlenmesine katkı sağlayan temel hemşirelik girişimlerinden biridir. Yapay zekâ destekli hasta eğitimi; büyük dil modelleri, sohbet robotları, sanal sağlık asistanları, konuşma tabanlı uygulamalar ve kişiselleştirilmiş dijital eğitim platformları aracılığıyla hastaların bilgi gereksinimlerini zamandan ve mekândan bağımsız olarak karşılayabilmektedir. Bununla birlikte yapay zekâ kullanımının yanlış bilgi üretimi, algoritmik yanlılık, veri gizliliği, etik sorumluluklar ve dijital sağlık okuryazarlığı gibi önemli sınırlılıkları da bulunmaktadır. Cerrahi hemşireleri, yapay zekâ destekli eğitim araçlarının güvenilir içerikle kullanılmasını sağlayan, hasta gereksinimlerine uygun eğitim materyallerini planlayan ve teknolojinin etik kullanımını gözeten profesyoneller olarak önemli bir role sahiptir. Bu geleneksel derlemede cerrahi hemşireliğinde yapay zekâ destekli hasta eğitiminin güncel uygulamaları, sağladığı avantajlar, karşılaşılan güçlükler, etik ve hukuki boyutlar ile geleceğe yönelik hemşirelik uygulamaları literatür doğrultusunda değerlendirilmiştir. Yapay zekânın hemşire liderliğinde yapılandırılmış eğitim programlarıyla bütünleştirilmesinin hasta merkezli cerrahi bakımın geliştirilmesine önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşireliği, yapay zekâ, hasta eğitimi, hemşirelik. 

Artificial intelligence (AI) is increasingly being integrated into various aspects of healthcare, including the planning, implementation, and evaluation of patient care in surgical nursing. Recent advances in generative AI have enabled the development of personalized, accessible, and continuously available digital solutions for patient education. In the surgical setting, patient education is a fundamental nursing intervention that facilitates preoperative preparation, reduces anxiety, enhances treatment adherence, and contributes to the prevention of postoperative complications. AI-supported patient education employs large language models, chatbots, virtual health assistants, conversational AI applications, and personalized digital learning platforms to address patients' informational needs regardless of time or location. However, the implementation of AI in patient education is accompanied by significant challenges, including misinformation, algorithmic bias, data privacy concerns, ethical issues, and disparities in digital health literacy. Surgical nurses play a pivotal role in ensuring the safe and effective use of AI-assisted educational tools by verifying the accuracy and reliability of AI-generated content, tailoring educational interventions to individual patient needs, and promoting the ethical use of these technologies. This traditional review examines the current applications of AI-supported patient education in surgical nursing, highlighting its potential benefits, existing challenges, ethical and legal considerations, and future implications for nursing practice. Integrating AI into nurse-led, evidence based patient education programs has the potential to enhance patient-centered surgical care while improving educational quality, patient engagement, and health outcomes.

Keywords: Artificial intelligence; Surgical nursing; Patient education; Nursing.