ULUSLARARASI LOJİSTİK FİRMALARININ FİNANSAL PERFORMANSININ MAXC-LOGSTA- AROMAN HİBRİT YAKLAŞIMIYLA DEĞERLENDİRİLMESİ

Creative Commons License

Akgül Y.

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, cilt.16, sa.2, ss.991-1013, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada Türkiye, Almanya, Hollanda ve İtalya’da faaliyet gösteren 10 lojistik firması; likidite, kârlılık, faaliyet etkinliği ve borçluluk boyutlarını temsil eden ve bir bölümü fayda, bir bölümü maliyet yönlü olarak tanımlanan 10 finansal kriter çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmada üç aşamalı bir karar verme süreci tasarlanmıştır. İlk aşamada kriter ağırlıkları, karar matrisinin yapısından türetilen MAXC ve LOGSTA objektif ağırlıklandırma yöntemleriyle hesaplanmış; ikinci aşamada bu ağırlıklar doğrusal birleştirme denklemiyle bütünleştirilerek nihai kriter ağırlıkları elde edilmiş; üçüncü aşamada ise alternatif firmalar AROMAN yöntemiyle sıralanmıştır. Bulgular, en belirleyici kriterin net kâr marjı (0.2996) olduğunu; bunu borç/özkaynak oranı (0.1792) ve özkaynak kârlılığının (0.1434) izlediğini göstermektedir. AROMAN sonuçlarına göre PST, ALFO ve Logwin AG ilk üç sırada yer alırken, Denge Lojistik son sırada konumlanmıştır. Sonuçlar, üstün finansal performansın yalnızca operasyonel ölçeğe değil; kârlılık, likidite ve sermaye yapısı arasındaki dengeye de bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, lojistik firmalarının finansal performansının tek boyutlu oran analizleri yerine hibrit çok kriterli karar verme yaklaşımıyla değerlendirilmesinin daha bütüncül ve açıklayıcı sonuçlar sunduğunu ortaya koymaktadır.
In this study, 10 logistics firms were analyzed operating in Türkiye, Germany, the Netherlands, and Italy within the framework of 10 financial criteria representing the dimensions of liquidity, profitability, operating efficiency, and leverage, defined partly as benefit-oriented and partly as cost-oriented. A three- stage decision-making process was designed. In the first stage, the criteria weights were calculated using the MAXC and LOGSTA objective weighting methods, derived from the structure of the decision matrix. In the second stage, these weights were integrated through a linear combination equation to obtain the final criteria weights. In the third stage, the alternative firms were ranked using the AROMAN method. The findings show that the most decisive criterion is net profit margin (0,2996), followed by the debt-to-equity ratio (0,1792) and return on equity (0,1434). According to the AROMAN results, PST, ALFO, and Logwin AG rank in the top three, while Denge Lojistik is positioned last. The results reveal that superior financial performance depends not only on operational scale but also on the balance among profitability, liquidity, and capital structure. In conclusion, the study demonstrates that evaluating logistics firms' financial performance through a hybrid multi-criteria decision-making approach rather than one- dimensional ratio analyses yields more holistic and explanatory results.