1678 TARİHLİ AVÂRIZ DEFTERİNE VE 1834-35/1840-41 TARİHLİ NÜFUS DEFTERLERİNE GÖRE İNAY KAZÂSININ NÜFUS YAPISI


Şentürk O.

Turkish Studies, cilt.14, ss.1001-1028, 2019 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 14 Konu: 4
  • Basım Tarihi: 2019
  • Doi Numarası: 10.29228/turkishstudies.37831
  • Dergi Adı: Turkish Studies
  • Sayfa Sayıları: ss.1001-1028

Özet

İnay ve sahası eski çağlardan itibaren birçok medeniyete ev sahipliği yapan önemli bir yerleşim yeri olmuştur. Günümüzde İnay, Uşak’ın Ulubey ilçesine bağlı bir köydür. Türklerin Anadolu’ya girmesinden itibaren önce Selçuklu Devleti’nin ardından Germiyanoğulları Beyliği’nin ve yıkılışına kadar da Osmanlı toprakları içerisinde yer almıştır. Özellikle Selçuklu ve Osmanlı Devleti’nin bölgeye hâkim olduğu süreç içerisinde sahaya kervansaray, medrese, cami gibi birçok kültürel miras bırakılmıştır. Bu tür kültürel mirasın oluşmasının temelinde yatan sebep ise İnay’ın Ege ve İç Anadolu’yu birbirine bağlayan ticaret yolu üzerinde bulunmasıdır. Çeşitli dönemlerde kaza ve nahiye olarak yönetilen İnay, idari reformlardan etkilenerek değişimler geçirmiştir. XVII. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren devletin olağanüstü durumlar ve savaş masraflarını karşılamak için toplanan avârız vergisi savaşların uzun yıllar sürmesi neticesinde kalıcı hale gelmiştir. Bu vergi için yapılan sayımlarda oluşturulan defterlerde yer alan avârız haneleri gerçek haneleri belirtmese de XVII. yüzyılda yerleşim yerleri hakkında önemli bilgiler sağlayan kaynak olmuştur. XIX. yüzyılda Osmanlı’da tam teşekküllü bir nüfus sayımı tüm yerleşim yerlerini kapsayan ve kişilerin röntgenini çekecek bir usulde yapılmıştır. Avârız ve nüfus defterleri, sınırları belirli bir sahada yaşayan topluluğun sosyal ve ekonomik durumları hakkında önemli bilgiler barındıran birincil kaynaklar olmuştur. Bu çalışmada ilgili defterler incelenerek kazanın demografik yapısı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu kazayı araştırma amacımızdan biri de bölgenin Seyyid yapısındaki önemli değişimleri olmuştur.