CERRAHİ HASTALARDA DİJİTAL DETOKS YAKLAŞIMI: HEMŞİRELİK PERSPEKTİFİNDEN ÖNGÖRÜLER

Gelişen teknoloji ve akıllı cihazların yaygınlaşması, bireylerin günlük yaşam alışkanlıklarının yanı sıra cerrahi hastaların perioperatif deneyimlerini de etkilemektedir. Postoperatif dönemde ağrı, immobilizasyon ve can sıkıntısı gibi nedenlerle artan ekran kullanımı; sirkadiyen ritmin bozulmasına, anksiyete düzeyinin artmasına ve uyku kalitesinin düşmesine yol açabilmektedir. Bu durum, nöroendokrin stres yanıtını tetikleyerek yara iyileşmesini ve genel postoperatif derlenme sürecini olumsuz etkileme potansiyeline sahiptir. Dijital Detoks ve Dijital Minimalizm kavramları literatürde ağırlıklı olarak eğitim ve davranış bilimlerinde ele alınmakta; cerrahi bakım ve hemşirelik alanındaki etkileri ise henüz yeterince incelenmemektedir. Dijital teknolojilerin yaşamın ayrılmaz bir parçası olduğu günümüzde, cerrahi hastalarda kontrolsüz teknoloji kullanımının iyileşme parametreleri üzerindeki etkilerinin hemşirelik bakış açısıyla ele alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu geleneksel derleme, cerrahi hastalarda dijital teknoloji kullanımının postoperatif iyileşme çıktıları üzerindeki etkilerinin güncel mevcut kanıtlar doğrultusunda değerlendirmeyi; hemşire liderliğinde uygulanabilecek digital detoks ve dijital minimalizm yaklaşımlarının postoperatif bakıma katkılarına ilişkin kanıta dayalı öngörüler sunmayı amaçlamaktadır. Cerrahi kliniklerinde hemşireler tarafından yürütülecek dijital farkındalık ve uyku hijyeni odaklı teknoloji düzenleme eğitimlerinin; iyileşme kalitesini artıracağı öngörülmektedir. Sonuç olarak bu derlemenin, postoperatif bakımda yenilikçi ve bütüncül hemşirelik yaklaşımlarının geliştirilmesine yönelik kuramsal bir çerçeve oluşturacağı ve bu alanda farkındalığın artırılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşireliği, dijital detoks, dijital minimalizm, postoperatif iyileşme, postoperatif bakım.