Kalite Maliyetleri Açısından Atom Bombasınıın Analizi


Yükçü S., itik ü. m.

Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, cilt.18, sa.01, ss.289-308, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, İkinci Dünya Savaşı’nı sona erdirmede belirleyici bir faktör olarak değerlendirilen atom bombasını, özellikle önemli ölçüde daha yüksek başarısızlık maliyetlerinden kaçınmayı hedefleyen bir “önleme maliyeti” biçimi olarak kalite yönetimi çerçevesinde yorumlama önerisini değerlendirmektir. Tasarım/Yöntem: Araştırmada kavramsal ve tarihsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Manhattan Projesi’nin finansal ölçeği ve savaşın jeopolitik sonuçları, geleneksel ve çağdaş maliyet muhasebesi kategorileri perspektifinden incelenmiştir. Bulgular: Çalışma, atom bombasının muazzam bir yatırım ve büyük bir insani felaket olmasına rağmen, teknik “kalite maliyeti” perspektifinden değerlendirildiğinde, uzun süreli bir küresel çatışmanın yol açabileceği astronomik “dış başarısızlık maliyetlerini” (insani ve ekonomik) önleyen bir önleme maliyeti işlevi gördüğünü ileri sürmektedir. Sınırlılıklar: Bu analiz, muhasebe ve kalite maliyet yönetimine ilişkin kuramsal çerçevelerle sınırlıdır. Çalışmanın amacı, nükleer silahların kullanımına ilişkin ahlaki, etik veya politik bir gerekçe sunmak değildir. Özgünlük/Değer: Bu çalışma, endüstriyel kalite maliyeti modellerini tarihsel ve askerî açıdan önemli bir olaya uygulayarak tarih ve maliyet muhasebesi literatürleri arasındaki boşluğa disiplinlerarası bir bakış açısı sunmaktadır.
Purpose: The aim of this study is to examine the atomic bomb— often considered a decisive factor in ending the Second World War—within the framework of quality costs, specifically as a form of prevention cost. Design/Methodology: A qualitative analysis is conducted through historical data and cost evaluations of the Manhattan Project within the scope of accounting and quality management. Findings: The study finds that the extreme prevention costs of the atomic bomb ultimately mitigated much larger failure costs that would have resulted from a prolonged global conflict. Limitations: The scope is limited to the perspective of accounting and cost management, excluding political or ethical debates. Originality/Value: Analyzing a historical military project through the lens of quality cost categories provides a unique interdisciplinary perspective to the literature.