Proverbs on "Word" in Turkic World Proverbs


Creative Commons License

Yiğit N. H.

in: Doğan Kaya Armağanı, Serhat Sabri Yılmaz,Hakan Çelikten,Esra Kaan Çelikten,Taha Tuna Kaya, Editor, Vilayet Kitabevi, Sivas, pp.1485-1498, 2021

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Other Book
  • Publication Date: 2021
  • Publisher: Vilayet Kitabevi
  • City: Sivas
  • Page Numbers: pp.1485-1498
  • Editors: Serhat Sabri Yılmaz,Hakan Çelikten,Esra Kaan Çelikten,Taha Tuna Kaya, Editor

Abstract

Proverbs are maxims that nations have acquired over the centuries and enable to transfer nations' experiences, observations, customs and traditions to future generations. Turks benefit from the opportunities of different tools and narrative genres such as poetry, fairy tales and epics to hand down the next generation the Turkish culture and civilization and the eternity of Turkish consciousness. Despite these tools, proverbs have a different place in Turkish society. The fact that proverbs are structurally shorter compared to other types of folk literature, it encourages use of these words frequently. In addition, it becomes prevalent using of these words because of they are suitable for expressing emotions and notions with a sentence and the belief that these words are formed by the experience and knowledge of the ancestors. Proverbs are used as advice and warning tool in most cases and they embellish the narration with these aspects. There is definitely a proverb that has been said for all kinds of events and phenomena that a person may encounter in his life. There are proverbs that are similar / close to each other in meaning or formed in the same way in structure and meaning with the common national consciousness of Turkish tribes from past to present. In this study, proverbs of twenty-five Turkish tribes, which are the products of this common world of feelings and thoughts, have been examined and commentated the ones that have been said about the “saying/word”.

Keywords: Proverb, saying/word, Turkish tribes, values education

Atasözleri milletlerin yüzyıllar boyunca edindikleri tecrübeleri, gözlemleri, âdet ve göreneklerini gelecek nesillere aktarmalarına imkân sağlayan özlü sözlerdir. Türkler, gerek Türklük bilincinin ebediyeti için gerekse Türk kültür ve medeniyetini kendilerinden sonrakilere öğretme yolunda farklı araçlardan ve şiir, masal, destan gibi anlatı türlerinden yararlansalar da, atasözlerinin toplum içindeki yeri farklıdır. Atasözlerinin diğer halk edebiyatı türlerine nazaran, yapıca oldukça kısa olmaları, söylenilmek isteneni bir cümle ile ifade etmeye elverişli olmaları ve bu sözlerin oluşma aşamalarında ataların tecrübe ve bilgileriyle oluştuğuna olan inanç, bu sözlerin sık sık kullanılmasını teşvik etmektedir. Yer yer öğüt niteliğinde kullanılan atasözleri, çoğu durumda da birer uyarıcı, ikaz edici nitelikleri ile anlatıma renk katmaktadırlar. İnsanın yaşamında karşılaşabileceği her türlü olaya ve olguya karşı söylenmiş mutlaka bir atasözü vardır. Türk boylarının da geçmişten bugüne taşıdıkları ortak millî bilinç ile anlamca birbirlerine benzer/yakın ya da yapıca ve anlamca aynı şekilde oluşturulmuş atasözleri vardır. Bu çalışmamızda bu ortak duygu ve düşünce dünyasının ürünü olan atasözlerinden yirmi beş Türk boyunun atasözleri incelenmiş ve “söz” üzerine söylenmiş olanları aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Atasözü, söz söyleme, Türk boyları, değerler eğitimi