İmam Birgivi’nin ”İnaye” Üzerine Yazdığı ”Ta’likat” Kitabındaki Yöntemi ve Fıkhi-Usuli Yaklaşımları


Creative Commons License

Gördük Y. E. , Özkan M., Kocabaş S. , Kahraman A., Okur K. H. , Demir H.

Balıkesirli Bir İslam Alimi İmam Birgivi, Prof. Dr. Mehmet Bayyiğit, Doç. Dr. Mehmet Özkan, Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Ali Çanakçı, Dr. Öğr. Üyesi Asem Hamdy Abdelghany, Editör, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları/Eğitim., Balıkesir, ss.130-153, 2019

  • Basım Tarihi: 2019
  • Yayın Evi: Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları/Eğitim.
  • Basıldığı Şehir: Balıkesir
  • Sayfa Sayısı: ss.130-153
  • Editörler: Prof. Dr. Mehmet Bayyiğit, Doç. Dr. Mehmet Özkan, Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Ali Çanakçı, Dr. Öğr. Üyesi Asem Hamdy Abdelghany, Editör

Özet

Muhammed b. Pir Ali el-Birgivî’de (929/1523) Balıkesir’de doğmuştur. Babasından Arapça ile mantık ilimlerini okumuş ve hıfzını tamamlamıştır. Sonra İstanbul’da çeşitli medreselerde okumuş, müderrislik ünvanı kazanmıştır. (981/1573)’de vefat etmiştir. Kabri Birgi’dedir. Türkçe olarak kaleme aldığı Vasiyetnâme diye meşhur olan Risâle-i Birgivî bir ilmihal niteliğindedir. Eserde itikâd, ibadet, siyer ve ahlâk konuları vecîz bir dille anlatılmıştır. Eserin yazma, matbu nüshaları ve latinize halinde tercümeleri vardır. Risalede vasiyet kelimesi çokça geçtiği ve iki alt başlık vasiyet ismini taşıdığı için eser vasiyetname ismiyle şöhret bulmuştur. Tanımlar kısa, ezbere müsait şekilde sade, teknik bilgilerden uzak, kısa örnekler verilerek kaydedilmiştir. Ahlak bahislerinde de nasihat şeklinde cümleler geçmektedir. Fıkıh kitaplarının kerahiye bölümündeki bazı konular vasiyet şeklinde üçüncü şahıslara hitab edilerek yazılmıştır. Ayrıca, doğrudan tarikat ehl-i muhatap alınarak nafile ibadetler ve diğer tarikat erkân ve adabı anlatılmaktadır. Burada bir taraftanda müritler kabrin sadeliği vb. muhtemelen dönemin bid’at ve hurafelerine karşı uyarılmaktadır. Vasiyetname, Osmanlı döneminde nazım ve nesir tarzında yazılan ilmihallerden birisidir. Anahtar Kelimeler: Risale, el-Birgivî, İlmihal, İtikat, Ahlak, 

 Some İssues Related With Fıgh İn Birgivî's Testament Abstract Muhammad b. Pir Ali Birgivî was born in Balikesir in AH. 929/ CE.1523. He studied Arabic and logic sciences from his father and achieved to be a hafiz. After that, he studied in Istanbul from different scholars and became a scholar. He died in AH. 981/CE. 1573. His grave is in Birgi. Risâle-i Birgivî (Pamplet of Birgivî), which is famous as Vasiyetnâme (Testament) and written in Turkish, is a catechism. In this work, it is explained issues which are related with belief, prayer, siyar, and morality in a concise manner. There are manuscripts, printed and transliteration into Latin alphabet versions of the work. The Pamplet had a reputation as a testamentary work because the testamentary word was passed a lot and the two subheadings carried the testamentary name. Definitions are short, simple for the memorisation, away from technical information, short examples are recorded. In the moral issues, there are sentences in the form of advice. Some of the topics in the chapter of kerahiye in the books of Fiqh are written in the form of a will to third parties. In addition, by taking into the consideration of a person from an order (tarikath), it explains the extra worships and manners of orders. In this section, he warns against the bid’ah/ innovations and superstitions such as unvarnished graves which were probably done in that period. Vasiyyetnameis one of the catechism which is written in the form of poetry and prose in the time of Ottoman period. In this article, it was tried to bring into consideration of scholars for the Risale-i Birgivî and make it to be easily accessible for people through transliteration of it into Latin alphabet. Keywords: Pamphlet, Birgivî, catechism, belief, Morality, Worsh