Banka Anonim Ortaklığında Nitelikli Pay Sahiplerinin Yazılı Taahhütte Bulunma Yükümlülüğü

Creative Commons License

ARSLAN F.

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi, cilt.30, sa.1, ss.323-361, 2026 (TRDizin)

Özet

Bankacılık faaliyetleri, yalnızca anonim şirket tüzel kişiliği altında gerçeklemektedir. Özel norm-genel norm ilişkisinde banka anonim şirketlerine önce özel hukuki düzenlemeler daha sonra ise genel norm TTK hükümleri uygulama alanı bulur. Banka anonim şirketinde, diğer anonim şirketlerde olduğu gibi sermaye belirli ve paylara bölünmüştür. Sahip olunan pay oranına göre de pay sahipliği ayrımı oluşmuştur. Bunlardan biri de, banka anonim ortaklığının sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa da yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren paylar olarak adlandırılan nitelikli paylardır. Nitelikli paya sahip olan ortaklara bankacılık hukukunda ağır sorumluluklar yüklenmiştir. Yükümlülüklerden biri banka hakkında Kurul tarafından kısıtlayıcı önlem olarak, yönetim kurulu ve nitelikli pay sahiplerinden, bankayı risk altından kurtaracak bir planın yazılı olarak taahhüt istenmesidir. Banka anonim şirketinde nitelikli paylar, sahibine yalnızca yönetim kurulunda belirli sayıda üyeyi seçtirmek üzere aday gösterme yetkisi vermektedir. Bu nedenle yönetim kurulunda birkaç üyeyle temsil edilen nitelikli pay sahiplerinin, bankada oluşan risklerin azaltılması yönünde uygulayıcı gücü bulunmamaktadır. Önlem olarak yönetim kurulu üyeleri ve nitelikli pay sahiplerinin yazılı taahhüt verme borcu altına alınması ve uygulanmaması halinde, daha ağır olan olağanüstü tedbirlerin uygulanacak olması, nitelikli pay sahiplerinin yadırgayıcı bir halde bankanın emin şekilde çalışmasını sağlama sorumluluğuna sebep olmaktadır
Banking activities are realized only under the legal personality of a joint stock company. In the special norm-general norm relationship, first the special legal regulations and then the general norm provisions of the TCC apply to bank joint stock companies. In a bank joint stock company, as in other joint stock companies, the capital is determined and divided into shares. Share ownership is differentiated according to the proportion of shares held. One of the obligations is the aggravated shares, which are the shares that directly or indirectly constitute ten percent or more of the capital or voting rights of the bank joint stock company, and the shares that give the privilege to appoint members to the board of directors, even if they are below this rate. Banking law imposes heavy responsibilities on shareholders holding aggravated shares. One of these is the written commitment of the board of directors and aggravated shareholders to a plan that will save the bank from risk, which is given as a restrictive measure by the Board. In a bank joint stock company, aggravated shares only authorize the holder to nominate a certain number of members for election to the board of directors. Therefore, the aggravated shareholders, who are represented by a few members on the board of directors, have no enforcement power to mitigate the risks in the bank. The fact that board members and aggravated shareholders are committed as a precautionary measure and that more severe extraordinary measures will be applied in case of non-compliance, leads to the responsibility of the aggravated shareholders to ensure the safe operation of the bank in an unfavorable situation.