İlkokul İkinci Sınıf Öğrencilerinin Dik Temel El Yazılarının Okunaklılığının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Creative Commons License

GÖKKUŞ İ., KARAKUŞ B., Karagül S. N.

Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, cilt.15, sa.1, ss.150-185, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin dik temel yazılarının okunaklılık düzeylerini incelemek ve bu düzeylerin içsel faktörler (cinsiyet ve el tercihi) ile dışsal faktörler (okulun bulunduğu yerleşim yeri ve kalemi tutma noktası, kâğıt tutma açısı ve vücut duruşu gibi ergonomik faktörler) açısından anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktır. Araştırma, betimsel tarama deseni kullanılarak 227 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin büyük çoğunluğunun orta düzeyde yazı okunaklılığına sahip olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin eğim, boşluk, ebat ve harf biçimi boyutlarında orta düzeyde; çizgi takibi boyutunda ise yeterli düzeyde performans gösterdikleri belirlenmiştir. Yeterli düzeyde performans gösteren öğrencilerin oranının en yüksek olduğu boyut eğim, en düşük olduğu boyut ise harf biçimi olmuştur. Ayrıca toplam yazı okunaklılığı puanları ve alt boyut puanlarının cinsiyet, okulun bulunduğu yerleşim yeri, kalemi tutma noktası uzaklığı ve kâğıt tutma açısı değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaştığı; buna karşılık el tercihi ve vücut duruşu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bu bulgular, yazı okunaklılığının hem içsel hem de dışsal faktörlerden etkilenen çok boyutlu bir yapı olduğunu göstermektedir.
This study aims to examine the legibility levels of second-grade primary school students’ manuscript handwriting and to investigate whether these levels differ significantly in terms of internal factors (gender and hand preference) and external factors (school location and ergonomic factors such as pencil grip distance from the tip, paper orientation, and body posture. Using a descriptive survey design, the research was conducted with 227 students. The data were analyzed using descriptive statistics, independent-samples t-tests, and one-way analysis of variance (ANOVA). The findings indicated that most students demonstrated moderate legibility in their handwriting. Students performed at a moderate level in slant, spacing, size, and letter formation, and at an adequate level in baseline alignment. The proportion of students performing at an adequate level was highest in the slant dimension and lowest in the letter formation dimension. Furthermore, total handwriting legibility scores and sub-dimension scores differed significantly by gender, school location, pencil grip distance from the tip, and paper orientation. In contrast, no significant differences were found for hand preference or body posture. These findings suggest that handwriting legibility is a multifaceted construct influenced by both internal and external factors.