Bir Üniversite Hastanesinde Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi, Liderlik ve Yönetişim Uygulamaları: Sağlık Yöneticilerinin Deneyimlerine İlişkin Nitel Bir Çalışma
Hitit Sosyal Bilimler Dergisi (Online), cilt.19, sa.2, ss.727-749, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 19 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.17218/hititsbd.1879412
- Dergi Adı: Hitit Sosyal Bilimler Dergisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.727-749
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Stratejik insan kaynakları yönetimi, liderlik ve yönetişim uygulamaları, sağlık kuruluşlarının etkinliği ve hizmet kalitesinin geliştirilmesinde birbirini tamamlayan temel yönetim süreçleri olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, bu süreçlerin uygulamaya yansıtılmasında kurumsal öncelikler, yapısal sınırlılıklar ve kaynak yetersizliklerinden kaynaklanan çeşitli güçlükler yaşanmaktadır. Bu nitel çalışma, kamuya ait bir üniversite hastanesinde görev yapan hekim, hemşire ve idari yöneticilerin deneyimlerinden hareketle; stratejik insan kaynakları yönetimi ve liderlik uygulamalarının nasıl yürütüldüğünü, bu uygulamaların çalışan bağlılığı ve performansı üzerindeki yansımalarını, uygulama sürecinde karşılaşılan başlıca zorlukları ve politika/strateji ile günlük uygulama arasındaki uyumsuzlukların nasıl yönetildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca motivasyonun ve sürdürülebilir performansın desteklenmesine yönelik geliştirilen yönetsel stratejiler nitel bir bakış açısıyla anlamlandırılmaktadır. Veriler, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen yöneticilerle gerçekleştirilen yüz yüze yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmış; elde edilen veriler Braun ve Clarke’ın tematik analiz yaklaşımı doğrultusunda çözümlenmiştir. Çalışmanın raporlanması, nitel görüşme araştırmaları için geliştirilen COREQ ilkeleri doğrultusunda yapılandırılmıştır. Analiz sonucunda altı birbiriyle ilişkili tema belirlenmiştir: (i) yetkinlik temelli planlama, eğitim-gelişim ve kalite odaklı stratejik İKY uygulamaları; (ii) ilişkisel liderlik, rol model olma ve güven inşası; (iii) yönetişim süreçlerinde adalet, şeffaflık ve hesap verebilirlik ile politika–uygulama uyumsuzlukları; (iv) personel yetersizliği, artan iş yükü ve tükenmişlik riski; (v) motivasyon ve çalışan bağlılığını destekleyen yönetsel stratejiler; (vi) yapısal kısıtlar altında geliştirilen yerel uyarlama ve yenilikçi çözüm pratikleri. Bulgular, kurumsal performans hedefleri ile iş gücü kapasitesi arasındaki dengenin yalnızca teknik planlama araçlarıyla sağlanamayacağını; bu dengenin sürdürülebilirliğinde, sahada çalışanlar tarafından meşru kabul edilen adil ve şeffaf yönetişim mekanizmalarının belirleyici olduğunu göstermektedir. Çalışma, stratejik İKY, liderlik ve yönetişim süreçlerinin birlikte ele alınmasına yönelik tartışmalara nitel kanıtlar sunmakta ve sağlık kuruluşlarında politika geliştirme ile kurumsal iyileştirme çalışmalarına yönelik analitik çıkarımlar sağlamayı hedeflemektedir.
Strategic human resource management, leadership, and governance are recognized as complementary management processes that play a fundamental role in enhancing organizational effectiveness and improving the quality of healthcare services. However, translating these processes into practice is often challenged by competing organizational priorities, structural constraints, and limited resources. This qualitative study, drawing on the experiences of physicians, nurses, and administrative managers working in a public university hospital, aims to examine how strategic human resource management and leadership practices are carried out, how these practices reflect in employee engagement and performance, the main challenges encountered during implementation, and how misalignments between policy and everyday practice are managed. Additionally, managerial strategies developed to support motivation and sustainable performance are interpreted through a qualitative lens. Data were collected through semi-structured, in- depth interviews with purposively sampled managers, and the data were analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis approach. The study's reporting aligned with COREQ guidelines developed for qualitative interview research. The analysis identified six interrelated themes: (i) competency-based planning, training and development, and quality-oriented strategic HRM practices; (ii) relational leadership, role modeling, and trust building; (iii) fairness, transparency, and accountability in governance processes, along with policy- practice misalignments; (iv) staff shortages, increasing workload, and the risk of burnout; (v) managerial strategies supporting motivation and employee engagement; and (vi) local adaptation and innovative solution practices developed under structural constraints. The findings indicate that balancing institutional performance targets with workforce capacity cannot be achieved solely through technical planning tools; rather, the sustainability of this balance depends critically on fair and transparent governance mechanisms that are perceived as legitimate by frontline staff. The study contributes qualitative evidence to ongoing discussions on the integrated consideration of strategic HRM, leadership, and governance processes and aims to offer analytical insights to inform policy development and institutional improvement efforts in healthcare organizations.