Pediatrik Hastalarda Pender’in Sağlığı Geliştirme Modelinin Uygulanması: Üç Olgu Sunumunun Sentezi
2nd International Health Sciences Congress, Mardin, Türkiye, 14 - 17 Mayıs 2026, cilt.2, ss.1469-1480, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Cilt numarası: 2
- Basıldığı Şehir: Mardin
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.1469-1480
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
ÖZET
Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli , bireylerin sağlığını iyileştirmek ve refah düzeyini arttırmak
amacıyla yaşam tarzı değişikliklerine motivasyonu inceleyen ve pozitif sağlık davranışlarını teşvik
etmeye odaklanan bir sistematiğe temellenir. Bu kapsamda çalışmamızda, literatürde yer alan Tip 1
diyabet tanılı iki çocuk ve astım tanılı bir çocuk olmak üzere üç pediatrik olgu, modelin bileşenleri
doğrultusunda değerlendirilmiş olup, modelin temel kavramlarını somutlaştırmak, farklı hasta
ihtiyaçlarına nasıl uyarlandığını göstermek ve hemşirelik bakımına sağladığı katkıları tartışmak hedeflenmiştir. Bu bağlamda her bir olgu çalışmasında yazarlar tarafından bireysel özellikler ve
deneyimler, davranışa özgü bilişler ve etkiler ile davranış sonuçlarının analiz edilerek modele dayalı
hemşirelik bakım sürecinin yapılandırıldığı tespit edilmiştir. İncelediğimiz bu olgularda, sağlığı
geliştirme davranışlarının; öz-etkililik algısı, yarar ve engel algısı, kişilerarası destek ve çevresel
faktörlerden önemli ölçüde etkilendiği belirlenmiştir. Özellikle aile desteği, eğitim düzeyi ve hastalığa
ilişkin farkındalık, bakım sürecinin etkinliğinde belirleyici faktörler olarak öne çıkmıştır. Model
doğrultusunda belirlenen hemşirelik tanılarının, bireye özgü bakım planlarının oluşturulmasına
rehberlik ettiği, bakımın sistematik bir şekilde yürütülmesini sağladığı görülmüş ve hemşirelik alanında
kullanımının önerildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Pender Sağlığı Geliştirme Modeli, Pediatri, Hemşirelik, Olgu Sunumu
ABSTRACT
Pender’s Health Promotion Model is based on a systematic framework that examines individuals’
motivation for lifestyle changes in order to improve health and enhance well-being, while focusing on
the promotion of positive health behaviors. Within this context, in the present study, three pediatric cases
reported in the literature, including two children diagnosed with Type 1 Diabetes and one child
diagnosed with Asthma, were evaluated in line with the components of the model. The study aimed to
concretize the fundamental concepts of the model, demonstrate how it can be adapted to different patient
needs, and discuss its contributions to nursing care. In this regard, it was determined that, in each case
study, individual characteristics and experiences, behavior-specific cognitions and affects, and
behavioral outcomes were analyzed by the authors, and the nursing care process was structured based
on the model. In the reviewed cases, health-promoting behaviors were found to be significantly
influenced by perceived self-efficacy, perceived benefits and barriers, interpersonal support, and
environmental factors. In particular, family support, educational level, and disease-related awareness
emerged as determining factors in the effectiveness of the care process. It was concluded that nursing
diagnoses identified in line with the model guided the development of individualized care plans, ensured
the systematic implementation of care, and that the use of the model in the field of nursing is
recommended.
Keywords: Pender’s Health Promotion Model, pediatrics, nursing, case reports